|
|
|
|
|
Di tích Hổ Quyền.
Hổ Quyền là một di tích hết sức đặc biệt trong quần thể di tích cố đô Huế, tọa lạc tại địa phận thôn Trường Đá, xã Thủy Biều, thành phố Huế.
Như ý nghĩa mà hai chữ Hổ Quyền bao hàm, đây thực sự là một chuồng nuôi
hổ. Song bên cạnh đó, nó còn có chức năng của một đấu trường hết sức độc
đáo mà theo sự hiểu biết của chúng tôi thì không hề có ở bất cứ nơi đâu
trên thế giới: đấu trường của những cuộc tử chiến giữa voi và hổ.
Sự hình thành Hổ Quyền dưới triều Nguyễn có thể nói là hệ quả tất yếu
của một loạt sự kiện xảy ra trong một quá trình lịch sử dài đến mấy trăm
năm. Những trận đấu giữa voi và hổ được tổ chức sớm nhất có tư liệu ghi
chép lại là vào thời các chúa Nguyễn (1558-1775). Tất nhiên không phải
tổ chức ở Hổ Quyền vì bấy giờ công trình này chưa được xây dựng. Một học
giả người Pháp là Pierre Poivre cho biết ông đã từng thấy những trận
đấu giữa voi và hổ do chúa Nguyễn tổ chức ở đảo Dã Viên trên Sông Hương.
Ông cũng kể thêm là vào năm 1750, có một lần chúa Nguyễn Phúc Khoát
cùng với triều thần đi trên 12 chiếc thuyền đến hòn Dã Viên để xem một
cuộc đấu không tiền khóang hậu giữa voi và hổ. Đây có lẽ là trận đấu
khủng khiếp và đẫm máu nhất trong lịch sử. Các khán giả đã chứng kiến từ
lúc bắt đầu cho đến kết thúc, khi mà 40 con voi đã tàn sát đến con hổ
cuối cùng trong số 18 con được thả ra làm vật tế thần trong ngày hội.
Đến thời các vua Nguyễn, người ta cũng thường tổ chức những cuộc đấu
giữa voi và hổ và xem đó là những ngày hội lớn cho cả triều đình và dân
chúng. Song trong giai đoạn đầu vì chưa có một đấu trường hẳn hoi để đảm
bảo tính an toàn nên những sự cố vẫn thường xảy ra. Ví như dưới thời
vua Gia Long, trong một trận đấu được tổ chức ở bãi đất trống phía trước
Kinh Thành, giới hạn bằng một hàng rào lính tráng cầm khí giới đứng
vòng quanh bảo vệ, một con hổ đã bứt được dây trói nhảy chồm lên tát
người quản tượng rơi xuống đất và ông đã bị chính con voi do mình huấn
luyện dẫm chết. Sự lồng lộn của con dã thú đã gây thương tích cho nhiều
người và trở thành nỗi kinh hoàng cho tất cả khán giả. Thời Minh Mạng
cũng từng xảy ra một sự cố tương tự. Nhân ngày lễ Tứ Tuần Đại Khánh
(mừng thọ vua 40 tuổi vào năm 1829), vua ngự Thuyền rồng xem một trận thư hùng giữa voi và hổ tổ chức ở bên bờ Bắc Sông Hương. Trong khi giao đấu, chúa sơn lâm bứt được dây trói, lao ra và bơi về phía Thuyền rồng.
Giữa lúc quan binh nhốn nháo hoảng loạn, vua Minh Mạng kịp dùng con sào
đẩy lùi được con vật cùng đường. Nhờ vậy, quan quân mới kịp chèo thuyền
đến giết chết hổ giữa dòng sông cứu vua kịp thời.
Do những sự cố này, năm Minh Mạng thứ 11 (1830), vua Thánh tổ nhà
Nguyễn đã chọn vùng đất ở thôn Trường Đá, làng Nguyệt Biều, nằm về phía
Tây Kinh Thành, xây dựng một đấu trường kiên cố để tổ chức an toàn những
cuộc đấu nói trên.
Hổ Quyền là một đấu trường lộ thiên hình vành khăn. Vòng thành trong
cao 5,90m; vòng thành ngoài cao 4,75m. Thành ngoài nghiêng một góc
khoảng 10-15o tạo thế vững chãi kiểu chân đê. Chu vi tường ngoài Hổ
Quyền là 145m, đường kính lòng chảo là 44m.
Khán đài vua ngồi ở mặt Bắc của đấu trường, được xây cao hơn so với
các vị trí chung quanh và cơi nới ra sau tạo một không gian tương đối
rộng. Bên trái khán đài là hệ thống bậc cấp đi lên gồm 24 cấp dành cho
vua và các quốc thích đại thần. Hai bên có hai hệ thống nữ tường xây
bằng gạch hoa đúc rỗng. Bên phải khán đài có một hệ thống bậc cấp khác
xây tương tự dành cho quan chức và binh lính. Từ khán đài này nhìn qua
phía đối diện, người ta có thể nhận ra 5 chuồng cọp nằm ngay trong lòng
đấu trường. Người ta lợi dụng hai vòng tường trong và ngoài của đấu
trường để tạo ra vách chuồng. Giữa hai tường thành sẵn có, xây thêm các
bức vách bằng gạch để tạo 5 cái chuồng riêng biệt. Hệ thống cửa ở các
chuồng hổ là các cửa gỗ được đóng mở bằng cách kéo dây từ trên xuống. Từ
khi xây xong Hổ Quyền, nghi thức tổ chức các trận quyết đấu sinh tử
giữa voi và hổ trở nên trang trọng hơn trước.
Ngày đấu, dân chúng địa phương quanh vùng đặt hương án, lễ vật. Chung
quanh đấu trường bày nghi trượng, cắm cờ dựng lọng. Một đội lính mặc áo
đỏ đội nón sơn, cầm khí giới nghiêm trang cung kính đứng hai bên đường
từ đấu trường đến bờ sông. Suốt trên đoạn đường này, người ta phải trải
chiếu hoa để đón nhà vua. Từ sáng sớm, dân chúng được phép đã hăm hở vào
đến nơi để chờ xem trận đấu giữa hai kỳ phùng địch thủ.
Thường thì đúng giờ Ngọ, vua mới ngự Thuyền rồng đến. Khi thuyền áp sát bờ sông, vua lên kiệu che bốn lọng vàng và bốn
tàn vàng. Đi trước là lính Ngự lâm quân, rồi Thị vệ cầm cờ Tam tài, cờ
Ngũ hành, cờ Nhị thập bát tú, gươm tuốt trần; tiếp theo là đội nhạc cung
đình. Các quan quỳ nghênh đón ở chiếu hoa trải trên đường rồi theo vua
vào cổng giữa lên khán đài.
Dưới triều Nguyễn, những trận tử chiến giữa voi và hổ thông thường mỗi
năm tổ chức một lần. Các vua Nguyễn là người tổ chức, cũng là người
điều khiển, vừa là khán giả rất nhiệt tình cổ vũ cho trận đấu cho đến
khi voi giết chết hổ mới thôi. Trận đấu cuối cùng của voi và hổ được tổ
chức vào năm 1904 dưới triều vua Thành Thái. Đây cũng là một trận đấu
hấp dẫn, đầy kịch tính được nhiều người đương thời chứng kiến và mô tả
kỹ.
Có thể thấy việc tổ chức các cuộc huyết đấu giữa voi và hổ trước hết
xuất phát từ nhu cầu rèn luyện tượng binh, một binh chủng rất lợi hại
của quân đội xứ Đàng Trong, sau mới được nâng dần lên thành trò giải trí
tiêu khiển. Xét trên nhiều mặt, đấu trường Hổ Quyền của nhà Nguyễn vẫn
mang tính nhân đạo hơn những đấu trường nô lệ đẫm máu của các đế chế
Phương Tây.
Thêm hình ảnh - Duy Hoà (Theo Trung Tâm Bảo Tồn Di Tích Cố Đô Huế) |
|
Những bản tin khác:
|
|
|
 |
Di tích Hổ Quyền., Hổ, Quyền, một, hết, sức, đặc, biệt, trong, quần, thể, cố, đô, Huế, tọa, lạc, tại, địa, phận, thôn, Trường, Đá, Thủy, Biều |
|
| |
|
|
Mr Trần Duy Hòa
Hotline: 091.4242.096
|
|
| |
Đăng nhập
Đăng ký
Liên hệ
