|
Vị trí: Lăng Ðồng Khánh được xây dựng
trên vùng đất thuộc làng Cư Sĩ, nay là thôn Thượng Hai, xã Thuỷ Xuân,
Tp. Huế, tỉnh Thừa Thiên - Huế.

Đặc điểm: Lăng Đồng Khánh được xây dựng
trong 4 đời vua (1888 - 1923) nên vừa mang lối kiến trúc xưa vừa chịu
ảnh hưởng của kiến trúc Tây Âu.

Sau khi lên ngôi tháng 2/1888, Ðồng
Khánh cho xây dựng ở bên cạnh lăng mộ vua cha ngôi điện đặt tên Truy Tư
để thờ cúng cha. Công việc đang triển khai thì vua Ðồng Khánh mắc bệnh
đột ngột và qua đời.

Vua Thành Thái lên kế vị và cho đổi điện
Truy Tư thành Ngưng Hy để thờ vua Ðồng Khánh. Thi hài nhà vua được mai
táng đơn giản trên quả đồi có tên là Hộ Thuận Sơn, cách Điện Ngưng Hy
30m về phía tây. Toàn bộ khu lăng tẩm được gọi là Tư Lăng.
Di Ảnh Vua Đồng Khánh
Năm
1916, Khải Ðịnh - con trai của Ðồng Khánh lên ngôi, cho tu sửa điện thờ,
xây cất lăng mộ cho cha mình và cho đến tháng 7/1917, mới xong phần cơ
bản và đến năm 1923 thì hoàn tất.

Quá trình xây dựng lăng Ðồng Khánh diễn
ra trong 4 đời vua (1888 - 1923), vì vậy lăng Ðồng Khánh mang dấu ấn hai
trường phái kiến trúc của hai thời điểm lịch sử khác nhau.

Khu tẩm điện: các công trình vẫn mang
lối kiến trúc xưa, lối kiến trúc “Trùng Thiềm Điệp Ốc” (Nhà có nhiều bộ
mái nối tiếp nhau). Chính điện và các nhà cửa phụ thuộc, vẫn là những
hàng cột sơn son thếp vàng lộng lẫy với trang trí tứ linh, tứ
quí,...Ðiện Ngưng Hy có 24 đồ bản vẽ các bức tranh trong điển tích “Nhị
thập tứ hiếu”, kể về những tấm gương hiếu thảo ở Trung Hoa.
Trên các cỗ diêm, bờ nóc, bờ quyết của
Điện Ngưng Hy xuất hiện những phù điêu bằng đất nung với các trang trí
rất dân giã như “Ngư ông đắc lợi”, “Gà chọi”. Việc xuất hiện hệ thống
cửa kính nhiều màu và hai bức tranh,...đã nói lên ảnh hưởng của văn hoá
Tây Âu.

Khu lăng: Kiến trúc lăng mộ hầu như
được “Âu hoá” hoàn toàn từ đặc trưng kiến trúc, mô típ trang trí đến vật
liệu xây dựng. Bi Đình là sự biến thể của kiến trúc Romance pha trộn
kiến trúc Á Đông. Tượng quan viên cao, gầy đắp bằng xi măng và gạch thay
cho tượng đá ngói ác đoa, gạch ca rô.
