Tư vấn du lịch Huế: Hotline: 0914.242.096 Mr Hòa

Du lịch làng nghề Hà Nội: Vì sao khó khai thác?

( Thứ sáu 27/11/2009 | Lượt xem: 5857 )

Du Lịch Huế - Gần 10 năm kể từ khi thành phố có chủ trương đưa làng nghề vào khai thác du lịch, có thể đếm trên đầu ngón tay số làng nghề ở Hà Nội được ‘du lịch hoá’ thành công.

Được mệnh danh là “đất trăm nghề”, kể từ khi mở rộng về phía Tây, Hà Nội có tới 256 làng nghề truyền thống. Trong đó, gần 1/4 là những làng nghề lâu đời trên 100 năm tuổi với đậm đặc các giá trị văn hoá - lịch sử. Đó là một nguồn tài nguyên du lịch dồi dào, hơn nữa lại có thể khai thác sử dụng ở hai hình thức: du lịch thương mại và du lịch nhân văn. Cả hai hình thức này đều thu hút khách nước ngoài - đặc biệt là khách Tây Âu, Bắc Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc…

Thế nhưng, ngoại trừ hai cái tên được nhắc đến liên tục là Bát Tràng và làng lụa Vạn Phúc, các làng nghề khác gần như bị bỏ quên, mặc dù có chủ trương từ chính quyền địa phương. Ví như cụm làng nghề mây tre đan ở Chương Mỹ, khảm trai Chuyên Mỹ, thêu Quất Động, nón làng Chuông, sơn mài Hạ Thái… Dù được đầu tư phát triển du lịch từ những năm 2003 – 2004, dù có tên trong sản phẩm tour của các hãng lữ hành, song đến nay tình hình du lịch tại những địa điểm này không có biến chuyển tích cực nào, lượng tour thưa thớt, khách hàng thờ ơ.

Có nhiều ý kiến từ phía chính quyền địa phương cho rằng: do vị trí nằm xa trung tâm thủ đô, giao thông chưa thuận tiện nên rất khó thu hút khách. Cũng với suy nghĩ ấy, nhiều địa phương đã đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng như đường dẫn từ quốc lộ vào làng nghề, nhà chợ, nhà trưng bày triển lãm song “quả ngọt” vẫn chưa thấy đâu. Điển hình như làng mây tre đan Phú Nghĩa (Chương Mỹ) khu trưng bày sản phẩm được xây dựng 8 năm nay cho khách tham quan đến giờ vẫn hoang vắng với tổng số khách nước ngoài đón tiếp trong 8 năm là 30 người(!)

Rõ ràng, cơ sở hạ tầng không phải nguyên nhân chính dẫn đến sự hoang vắng trên. Chưa kể rất nhiều làng nghề nằm ở những vị trí thuận lợi, dễ dàng cho khách “rẽ ngang, rẽ dọc” trên đường đi tour từ Hà Nội tới các danh thắng di tích nổi tiếng phía Tây như chùa Hương, chùa Tây Phương, chùa Thầy, Đường Lâm, Ba Vì…

Chị Tạ Thị Hương - chủ cơ sở sản xuất, xuất khẩu nón làng Chuông (xã Phương Trung, huyện Thanh Oai) cho rằng: “Sở dĩ các làng nghề khó phát triển du lịch là do thiếu sự đầu tư đồng bộ. Huyện, thành phố có chủ trương nhưng một dự án từ lúc công bố đến lúc thực hiện quá lâu. Dự án xây trung tâm thương mại làng Chuông cả chục năm nay vẫn chưa xong. Không ai hướng dẫn cho người dân phải làm gì để đón tiếp khách du lịch. Người dân thì bị động chờ các động thái từ chính quyền chứ không chủ động học hỏi để vừa làm nghề, vừa làm thương mại dịch vụ”.

Thiếu kiến thức về du lịch là tình trạng chung của người dân ở các làng nghề. Người dân không có hiểu biết về tiếp thị, không được học cách tiếp khách du lịch, không được hướng dẫn cách làm ra những sản phẩm hấp dẫn giá rẻ để thu hút khách. Kết quả là khách du lịch đến tham quan nhưng không biết phải tham quan cái gì, không hiểu gì về văn hoá cũng như tập quán sản xuất của địa chỉ tham quan do không có cơ hội tiếp xúc với người dân và công việc của họ. Chưa kể “nhiều khách tham quan còn lắc đầu phàn nàn rằng với chúng tôi vì đã đưa họ đến một nơi không thú vị chút nào và lại bị người dân chặt chém nữa khi hỏi mua một món đồ đẹp mắt. Dù chúng tôi có nói nhỏ với người dân địa phương là không nên nói giá cao quá vì “Tây” họ sành lắm nhưng do ít tiếp xúc với khách du lịch nên người dân không tin vào tư vấn của chúng tôi” - Chị Nguyễn Thu Hằng - hướng dẫn viên du lịch công ty TST chia sẻ.

Cũng theo chị Hằng, làng nghề nào mà người dân càng nhạy bén với thị trường, hiểu biết về tiếp thị thì càng hút khách du lịch. Đó cũng chính là bí quyết của Bát Tràng-Kim Lan hay làng lụa Vạn Phúc. Người dân ở Bát Tràng biết đón khách vào nhà như thế nào. Họ còn “nhạy” đến mức nghĩ ra chiếc xe trâu để chở khách thong dong đi thăm thú các lò gốm. Chợ Bát Tràng cũng không chỉ thuần buôn bán mà còn có những gian hàng cho khách được tham gia vào các công đoạn làm gốm. Việc khách được tự nặn, tự vẽ, tự sáng tạo ra sản phẩm gốm theo ý thích và nhìn thấy sản phẩm hoàn chỉnh của mình từ lò ra khiến khách đặc biệt thích thú và cảm thấy thoả mãn với chuyến đi. “Tâm lý đó vô cùng quan trọng quyết định việc khách có trở lại đây lần nữa hay không và hãng lữ hành có thể tiếp tục phát triển tour du lịch này hay không.”

Tuy nhiên, lý giải cho tình hình du lịch ảm đảm ở các làng nghề không thể không nói đến chất lượng sản phẩm của các hãng lữ hành. Các hãng du lịch không thể chỉ có nhiệm vụ dẫn khách tới làng nghề và để mặc khách tự tìm hiểu. Bản thân sản phẩm mà hãng đưa ra phải có tính sáng tạo, có cách tiếp cận, cách tham quan khác lạ, làm sao để kết nối được người dân với khách. Các đơn vị lữ hành hoàn toàn có thể liên lạc trước với một số địa chỉ trong làng nghề, thoả thuận với chủ cơ sở về cách đón tiếp, về giá cả sản phẩm, thậm chí là cả không gian cho khách được tham gia sản xuất cùng người dân… trước khi dẫn khách tới thì chắc chắn hiệu quả tour sẽ cao hơn rất nhiều.

Chuyên gia du lịch nhận định, sự liên kết và chia sẻ lợi nhuận giữa hãng lữ hành với người dân làng nghề  là điều kiện tiên quyết cho việc duy trì và phát triển du lịch làng nghề. Bởi chỉ khi người dân cảm thấy có lời, thì họ mới yên tâm sản xuất, giữ nghề và có động cơ tích cực để tìm hiểu cách làm du lịch, từ đó mới biết làm du lịch.

Song, nhiều người dân ở các làng nghề phàn nàn nhiều về chính quyền địa phương hơn là các đơn vị lữ hành. Theo họ, chính quyền cần quan tâm đầu tư nhiều hơn đến việc quảng bá, tiếp thị hình ảnh làng nghề trên các phương tiện truyền thông. Tuỳ vào nguồn ngân sách nhiều hay ít mà làm tờ rơi, sách báo hay clip quảng cáo trên truyền hình. Đồng thời tạo điều kiện cho người dân tham quan các làng nghề đã làm du lịch để học hỏi kinh nghiệm. Bên cạnh đó là đầu tư xây dựng hệ thống cung cấp dịch vụ du lịch tại địa phương từ bán sản phẩm lưu niệm đến ăn, ngủ, nghỉ…

Trong năm 2009, Sở Công thương TP.Hà Nội cũng đã có chủ trương và thực hiện nhiều hoạt động hỗ trợ thúc đẩy du lịch làng nghề như tổ chức hội thảo đánh giá thực trạng làng nghề lưu vực sông Đáy, sông Nhuệ; thu thập thông tin về làng nghề để xuất bản sách, phim; tổ chức các lớp học truyền nghề, các triển lãm sản phẩm thủ công nghiệp để xúc tiến thương mại, liên kết kinh doanh nhằm bảo tồn, phát triển các nghề thủ công truyền thống…

Tuy nhiên, nhìn vào các kế hoạch của Sở Công thương, thấy rõ rằng thiếu sự định hướng cụ thể cho việc phát triển du lịch ở mỗi làng nghề. Và do đó, sẽ còn nhiều làng nghề trong tình trạng “ngủ đông” lâu dài nữa với du lịch. Trong khi đó, nếu có định hướng chi tiết, những làng nghề rất gần trung tâm Hà Nội như làng hoa Tây Tựu, cốm Vòng, tương-miến Cự Đà… đầy cơ hội để phát triển một cách mạnh và bền.

Một vấn đề nữa cũng cần quan tâm là trình độ của các hướng dẫn viên du lịch chuyên về làng nghề. Nếu đội ngũ hướng dẫn viên không được cung cấp kiến thức về văn hoá làng nghề, cũng như “vốn liếng hiểu biết” về quần thể các di tích lịch sử - văn hoá có mặt trong làng nghề thì rất khó mang lại cho du khách hứng thú thực sự. Các địa phương cũng cần nghĩ tới việc đào tạo riêng những hướng dẫn viên chuyên nghiệp trong biên chế cán bộ văn hoá xã (huyện) để sẵn sàng phục vụ khách khi có nhu cầu hợp đồng từ các đối tác lữ hành.

Nguồn: Tổ quốc

ve may bay hue
ve may bay hue Tour du lịch Huế trong ngày giá chỉ 250,000 VNĐ Tour Hue di Bach Ma

Hoàng Gia Hotel

Hoàng Gia Hotel tọa lạc ngay trung tâm thành phố Huế, nằm trên đại lộ Hùng Vương

Hoàng Gia Hotel tọa lạc ngay trung tâm thành phố Huế, nằm trên đại lộ Hùng Vương

Khách sạn Hoàn Kiếm - Huế

Khách sạn Hoàn Kiếm - Huế. Tọa lạc ngay trung tâm thành phố với sân vườn thoáng mát

Khách sạn Hoàn Kiếm - Huế. Tọa lạc ngay trung tâm thành phố với sân vườn thoáng mát