Tư vấn du lịch Huế: Hotline: 0914.242.096 Mr Hòa

Văn hoá và văn minh đô thị Huế

( Thứ sáu 22/10/2010 | Lượt xem: 6039 )

Du Lịch Huế - Thường, khi nói đến văn hoá là nói đến các giá trị truyền thống còn văn minh là trình độ phát triển kinh tế- xã hội, là quá trình đô thị hoá và hiện đại hoá. Nói như vậy xem chừng có sự tách bạch giữa văn hoá và văn minh.

Thực ra giữa chúng có mối quan hệ rất chặt chẽ. Văn minh phải dựa trên nền tảng văn hoá, lấy văn hoá làm bệ đỡ, làm định hướng thì sẽ biến phía sau thành hoang mạc. Nhưng bảo tồn văn hoá mà không chú ý đến văn minh hiện đại thì rất dễ rơi vào tình trạng bảo thủ, trì trệ và lạc hậu. Bởi vậy, văn hoá và văn minh phải được coi là hai người bạn đồng hành hỗ trợ cho nhau. Văn hoá giúp cho văn minh có tính định hướng; văn minh bổ sung cho văn hoá tính hiện đại, hội nhập và phát triển. Và như vậy không thể vì chú trọng phát triển văn minh mà xao nhãng, lãng quên văn hoá truyền thống mà coi nhẹ sự phát triển văn minh đô thị. Vấn đề ở đây là phải xác định một cách rõ ràng, cụ thể, văn hoá và văn minh đô thị là gì, nó biểu hiện như thế nào, và sự kết hợp giữa chúng ra sao? Trên cơ sở đó chúng ta mới có những định hướng hợp lý trong việc quy hoạch phát triển đô thị.

Sông Hương - Phu Văn Lâu, nơi thường diễn ra các cuộc thả thơ thuở trước

Văn hoá đô thị được xác định bao gồm nhiều lĩnh vực khác nhau như văn hoá ứng xử xã hội, văn hoá vật thể và văn hoá phi vật thể. Tuy nhiên, do văn minh thiên về các giá trị vật chất nên ở đây xin chỉ đề cập đến văn hoá vật thể như là một bộ phận gắn bó mật thiết với văn minh đô thị.

Văn hoá vật thể Huế có những đặc trưng gì cần chú ý trong quá trình phát triển văn minh đô thị? Theo chúng tôi những đặc trưng đó là:

1.Kiến trúc đô thị Huế có truyền thống trên nền kiến trúc "tạo cảnh": Với phong cách riêng, quần thể kiến trúc kinh thành, đền đài, lăng tẩm, nhà cửa nơi đây đã hoà quyện cùng ngoại cảnh thiên nhiên thơ mộng của sông suối, núi rừng, bãi đồi xứ Huế. Vì thế nhiều nhà nghiên cứu văn hoá nước ta đã nhận xét, nếu như Đà Nẵng là thành phố của đá thì Huế là thành phố của nhà vườn, là thành phố có nền kiến trúc "tạo cảnh"- thiên nhiên, kiến trúc và con người hoà quyện vào nhau. Quốc Sử Quán triều Nguyễn khi nói lên lý do chọn Huế làm kinh đô đã từng viết: "Nơi miền núi, miền biển đều họp về, đứng giữa miền Nam, miền Bắc, đất đai cao ráo, non sông phẳng lặng, đường thuỷ thì có cửa Thuận An, cửa Tư Hiền sâu hiểm, đường bộ thì có Hoành Sơn, ải Hải Vân chặn ngang, sông lớn giăng phía trước, núi cao phủ phía sau, rồng cuộn hổ ngồi, hình thế vững chãi, ấy là do trời đất xếp đặt, thật là thượng đô... " (1). Với cái nhìn phong thuỷ, kinh đô Huế được xây dựng trên một địa thế núi sông, âm dương hoà hợp, tạo nên một không gian kiến trúc "tạo cảnh" mang nhiều triết lý sâu xa, huyền bí.

Kinh thành Huề về đêm

2. Cũng nằm trong không gian kiến trúc "tạo cảnh", nhà vườn Huế được coi là một nét văn hoá vật thể truyền thống đặc trưng. Nhà vườn Huế thể hiện triết lý sâu xa của con người xứ Huế: hướng nội, suy tư, hoà quyện vào thiên nhiên, gửi gắm lòng mình vào cỏ cây, hoa lá. Loại kiến trúc này lấy ngôi nhà làm trung tâm, trong đó người ta đặc biệt chú ý đến cả kết cấu kiến trúc (chạm khắc, tạo dáng tỷ mỉ, tinh vi, khéo léo đến mức ngôi nhà trở thành tác phẩm của nghệ thuật điêu khắc gỗ), không gian kiến trúc (địa thế, phương vị, tiền án và vườn cây tạo cảnh xung quanh nhà), không gian xã hội (nhà nhất thiết phải gian lẻ, gian giữa là bàn thờ, hương án, hoành phi, câu đối; gian trên, chái trên là đàn ông; gian dưới, chái dưới là phụ nữ...).


Hiện nay, ở Huế còn khoảng 200 ngôi nhà rường lớn nhỏ, trong đó có khoảng hơn 30 phủ đệ, phần lớn tập trung ở phường Kim Long và Vỹ Dạ.

3. Văn hoá vật thể Huế còn được thể hiện ở quần thể di tích cố đô. Đây là hệ thống di tích lịch sử- văn hoá với diện tích trên 500 hecta, bao gồm thành quách, cung điện, lăng tẩm, đền miếu... Kinh đô Huế còn là nơi hội tụ những giá trị đặc trưng về cảnh quan, kiến trúc, nghệ thuật tạo hình độc đáo, mang phong cách đặc trưng văn hoá Huế.

4. Đặc trưng tiếp theo của văn hoá vật thể là sự có mặt với mật độ dày đặc các chùa chiền, nhà thờ và các cơ sở thờ họ khác, như điện thờ, thánh thất, đền miếu....

Trước hết Huế là một trung tâm Phật giáo lớn của cả nước với sự có mặt của nhiều chùa chiền cổ cách ngày nay chừng vài ba thế kỷ. Hiện nay, ở Huế có khoảng trên 100 chùa chiền lớn nhỏ, phần nhiều trong số đó nằm ở phía tây thành phố- nơi có những đồi thông ngút ngàn màu xanh. Ngoài ra, ở Huế còn có 13 nhà thờ Thiên chúa giáo, 1 thánh thất Cao đài và hàng ngàn nhà thờ, đền miếu... Đó là những giá trị văn hoá vật thể mang dấu ấn kiến trúc tôn giáo của con người xứ Huế.

PGS.TS Nguyễn Văn Mạnh

(Trích trong Hội thảo khoa học: Tiến trình phát triển đô thị ở TTHuế-Đặc trưng và kinh nghiệm lịch sử)

Nguồn: Netcodo

ve may bay hue
ve may bay hue Tour du lịch Huế trong ngày giá chỉ 250,000 VNĐ Tour Hue di Bach Ma

Hoàng Gia Hotel

Hoàng Gia Hotel tọa lạc ngay trung tâm thành phố Huế, nằm trên đại lộ Hùng Vương

Hoàng Gia Hotel tọa lạc ngay trung tâm thành phố Huế, nằm trên đại lộ Hùng Vương

Khách sạn Hoàn Kiếm - Huế

Khách sạn Hoàn Kiếm - Huế. Tọa lạc ngay trung tâm thành phố với sân vườn thoáng mát

Khách sạn Hoàn Kiếm - Huế. Tọa lạc ngay trung tâm thành phố với sân vườn thoáng mát