Tư vấn du lịch Huế: Hotline: 0914.242.096 Mr Hòa

Thừa Thiên Huế: Mộc bản kêu cứu

( Thứ năm 07/07/2011 | Lượt xem: 5760 )

Du Lịch Huế - Cả cơ quan chức năng, giới chuyên môn lẫn chủ sở hữu mộc bản đều chưa đưa ra được giải pháp chung "trọn tình phải đạo" nhằm bảo quản tốt nhất hàng ngàn mộc bản quý ở Huế trước sự hư hại, mối mọt, thất lạc …cùng với thời gian.

Hư hại theo thời gian

Hiện nay, chưa một tổ chức, cơ quan hay nhà nghiên cứu nào công bố cụ thể về số lượng mộc bản còn lại ở Huế. Chỉ biết một số nơi trong thành phố Huế hiện đang giữ khá lớn số mộc bản quý như 1.000 mộc bản ở phủ Tùng Thiện Vương tại 91 Phan Đình Phùng; 195 mộc bản ở di tích văn hóa phủ Tuy Lý Vương, đường Nguyễn Sinh Cung; 200 mộc bản tại nhà Đào Lý Phương viên, 120 Mai Thúc Loan... Số khác ở các chùa Từ Đàm, Bảo Quốc, Viên Thông và một số ở các tư gia.

Điều đáng nói ở đây, do thời tiết khắc nghiệt, sự thiếu quan tâm, thờ ơ của cơ quan chức năng hay khó khăn về kinh tế, sự thiếu hiểu biết của những người bảo vệ các phủ đệ mà hàng ngàn mộc xứ Thần kinh đang dần bị hư hại, mối mọt, thất lạc.

Hơn 20 mộc bản trong số 195 mộc bản ở phủ Tuy Lý Vương đã bị hư mọt. Đặc biệt, trong tổng số 1.030 trang của 174 mộc bản (14 mộc bản 1 mặt và 160 mộc bản 2 mặt) khắc bộ Vĩ Dạ hợp tập, thu thập đầy đủ văn thơ của Tuy Lý Vương, nhà thơ nổi tiếng thời cận đại, đã bị thất truyền 362 trang... cùng nhiều mộc bản khác đang bị đe doạ bởi mối mọt. Tình trạng này diễn ra phổ biến ở nhiều phủ đệ.
 
Hàng ngàn mộc bản ở Huế được bảo quản một cách sơ sài. Ảnh: CTV

Hướng đi nào đúng?

Nói về vấn đề này, ông Nguyễn Phước Vĩnh Khánh, Phó Ban chủ sự phủ Tuy Lý Vương cho biết: Một số Bảo tàng, Trung tâm lưu trữ đã đặt vấn đề với Ban chủ sự phủ, xin tiếp nhận số mộc bản đang lưu giữ ở phủ để bảo tồn và phát huy giá trị. Nhưng đối với chúng tôi, những mộc bản được xem như là bảo vật của gia đình, dòng họ, là nơi để các con cháu tự hào mỗi khi lui tới. Do vậy, không thể mang những mộc bản này vào các Trung tâm lưu trữ được. Chúng tôi chỉ đề xuất ý kiến với cơ quan chức năng có phương án giúp đỡ các phủ về chuyên môn, có tri thức hiểu biết để phối hợp bảo quản tại chỗ.

 Ông Khánh cho biết thêm, còn khá nhiều mộc bản nằm trong một số nhà dân mà ít ai biết đến, việc dịch thuật và nghiên cứu mộc bản vì nhiều lý do nên chưa một ai làm trọn vẹn, tìm hiểu và khai thác hết giá trị của nó. Chính vì thế, theo ông Khánh, cơ quan chức năng cần phải tiến hành các cuộc khảo cứu, điền dã nhằm có hướng bảo tồn di sản này.

Đồng tình với ý kiến trên, nhà nghiên cứu văn hóa Hồ Tấn Phan nhìn nhận: Việc một số chủ sở hữu tiến hành hệ thống hoá các mộc bản có tại địa điểm của mình như Phủ Tuy Lý Vương và một số chùa ở Huế là một điều đáng mừng. Nhưng còn không ít tư gia hoặc chưa ý thức rõ được giá trị, hoặc vì nhiều lý do khác bảo quản không được tốt, sắp xếp một cách lộn xộn, không có hệ thống. Đặc biệt, công tác bảo quản còn xem nhẹ, điều này làm cho các mộc bản rất dễ bị hư hại. Tuy nhiên, việc các chủ sở hữu không đồng ý để các Trung tâm lưu trữ mang những mộc bản về để bảo quản, phục vụ nghiên cứu theo ông Phan là hợp lý. Vì những mộc bản mang giá trị tổng thể nơi phủ thờ, giá trị nhân vật, thuộc về đời sống tâm linh. Nên theo ông Phan, giữa cơ quan chức năng và chủ sở hữu mộc bản cần có sự phối hợp bảo vệ tại cơ sở, nhằm phát huy tác dụng và giá trị đích thực của những mộc bản hàng trăm năm tuổi.

Mặc dù vậy, theo quan sát của chúng tôi thì hiện nay hầu hết phủ đệ bảo quản số mộc bản ở phủ mình bằng cách thức truyền thống, nắng thì đem ra phơi, sau đó lại đưa vào bỏ trong tủ kính hoặc hòm đựng mặc cho mối mọt, thời tiết “nghiến” dần mộc bản. Nếu không có biện pháp chuyên môn ngay từ bây giờ để bảo vệ số mộc bản đó, thì trước khi có phương án thống nhất giữa phủ đệ với các Trung tâm lưu trữ, số phận mộc bản ở Huế sẽ ra sao?

Trong khi đó, bà Phạm Thị Huệ, Giám đốc Trung tâm Lưu trữ Quốc gia IV tại Đà Lạt, khẳng định việc bảo quản mộc bản phục vụ công tác nghiên cứu là rất cần thiết. Vì vậy, Ban chủ sự các phủ đệ nên chuyển mộc bản ở phủ thờ gửi vào Trung tâm lưu trữ Quốc gia, bằng các hình thức như hiến tặng hẳn, gửi hẳn hoặc ký gửi để được bảo quản một cách chuyên nghiệp.

Nhìn nhận ở một góc độ khác, Ông Huỳnh Đình Kết, Giám đốc Nhà bảo tàng Huế nói: “Để bảo tồn một cách bền vững số mộc bản mà theo đánh giá nó không đơn thuần là tư liệu gốc, nó còn chứa đựng giá trị nghệ thuật sâu sắc, thì ngành Văn hoá, các ngành chức năng về khoa học lịch sử, thư viện cần phải có kế hoạch dài hơi về dự án bảo tồn di sản văn hoá. Ngoài ra, việc tổ chức làm mộc bản từ âm bản (chữ ngược) sang dương bản (chữ xuôi) để mọi người có thể đọc được dễ dàng, biết được những mộc bản đó nói gì là điều rất cần thiết lúc này”.
 

Giải pháp hay hướng đi nào là đúng nhất để vừa “hợp tình” bên phủ đệ, vừa “hợp lý” cho cơ quan chức năng để gìn giữ, bảo quản tốt số mộc bản, cũng như phát huy được giá trị di sản của cha ông? Phải chăng, cần có một cuộc hội thảo khoa học giữa các nhà chuyên môn bàn về vấn đề văn hoá hết sức quan trọng này!? Nhưng trước mắt, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Thừa Thiên Huế cần có kế hoạch nhanh chóng thống kê số lượng mộc bản ở Huế để tiến hành số hoá số mộc bản này. Đồng thời, tiến hành họp, gặp mặt các phủ đệ để đưa ra phương án tối ưu nhất trong việc bảo quản mộc bản trước sự hư hại, thất lạc theo thời gian.

Tiến Long

Nguồn: Giadinh.Net

ve may bay hue
ve may bay hue Tour du lịch Huế trong ngày giá chỉ 250,000 VNĐ Tour Hue di Bach Ma

Hoàng Gia Hotel

Hoàng Gia Hotel tọa lạc ngay trung tâm thành phố Huế, nằm trên đại lộ Hùng Vương

Hoàng Gia Hotel tọa lạc ngay trung tâm thành phố Huế, nằm trên đại lộ Hùng Vương

Khách sạn Hoàn Kiếm - Huế

Khách sạn Hoàn Kiếm - Huế. Tọa lạc ngay trung tâm thành phố với sân vườn thoáng mát

Khách sạn Hoàn Kiếm - Huế. Tọa lạc ngay trung tâm thành phố với sân vườn thoáng mát