Tư vấn du lịch Huế: Hotline: 0914.242.096 Mr Hòa

"Hùm xám" Tam Giang

( Chủ nhật 02/01/2011 | Lượt xem: 6091 )

Du Lịch Huế - (TTH) - Được xem là ngư tinh trên phá Tam Giang, nhiều ngư dân thấy cá vược không dám bắt, lỡ lọt vào lưới thì phải cúng cá khác thế mạng. Khắp vùng Tam Giang chỉ có độc hai anh em Nguyễn Dồn, Nguyễn Dàng là người chuyên trị ngư tinh với ngón nghề tuyệt kỹ được truyền qua ba đời. Tiếng tăm họ vang xa trên vùng đầm phá, dân ngư gọi họ là ngư vược hay hùm xám Tam Giang.

Ông Dồn - một trong hai "hùm xám" Tam Giang

1. Vì sao cá vược tự nhiên khiến nhiều ngư dân khiếp sợ? Tỏ sự “kính nhi viễn chi”, người dân vùng sông nước gọi cá vược bằng nhiều cái tên: đại ngư, đại ca, cọp nước… Có người cho rằng, sống lâu năm trên đầm phá nên khá rành rõi con nước, tính người, đại ngư dần thành tinh nên ai cũng ngại bắt. Nó được kiềng nể tựa như cá gáy trên núi và cá nhám ngoài biển. Thức ăn của cá vược là tôm, cá đối to; tiếng đớp mồi của chúng nghe “bặp bặp” cứ như người ta đang chặt thân cây chuối. Tháng 4 ta, cá vược bắt đầu có trứng; tháng 6, 7 khi trời nổi giông, nó vào gần bờ trú ngụ. Dân đi câu tôm bắt gặp cá đóng đèn, mắt cỡ chén uống trà; vi dài, to bằng hai bàn tay người, lỡ gặp “ôn”, người ta lẳng lặng bỏ đi, không dám kinh động.

 

Vùng Ngư Mỹ Thạnh, (xã Quảng Lợi, huyện Quảng Điền), nơi cư ngụ của anh em “hùm xám” có cách lý giải khá hợp lý: cá vược có trọng lượng, kích thước lớn (con có trọng lượng 20 kg dài khoảng 1m) mỗi lần đớp mồi, chúng có thể búng lên trên mặt nước 3m. Muốn bắt nó phải có thuyền to, lưới dày, người khỏe mạnh, nếu không sẽ tiền mất tật mang như chơi. “Cách đây mấy năm, một ngư dân bên xã Quảng Ngạn vô tình bị cá vược đớp mồi chạm vào mặt gây thương tích, bây giờ vẫn còn vết sẹo. Kỳ ôn đụng vô là rách da, ai chộ cũng ngán…” một người trạo chuyện bên chén rượu. Chút âm hưởng huyền bí đầm phá khiến tôi càng háo hức tìm gặp khắc tinh của cá vược.

 

 

2. …Anh em “hùm xám” nay bước sang tuổi 80, dáng người khỏe mạnh, đôi tay rắn chắc nổi những đường gân. Họ là truyền nhân săn cá vược thế hệ thứ ba và nay đang đào tạo thế hệ tiếp theo. Người đầu tiên dựng nghiệp là ông Nguyễn Đê (ông nội của ông Dồn, ông Dàng). Ông bắt cá giỏi có tiếng, hầu như hai huyện Quảng Điền, Phong Điền ai cũng biết; dân ngư kính trọng gọi ông là ngư vược. Một chuyến đi nghề, ông Đê có thể sống được một tuần, thậm chí một tháng. “Cá bắt được cứ mang đi đổi gạo và bán cho nhà giàu. Có ngày trúng đậm, ôn tui sắm được vài chỉ vàng lận”, ông Dồn tự hào. Hơn 10 tuổi, anh em Dồn, Dàng theo thuyền ba mẹ học nghề; đúng 20 tuổi, họ được tự mình làm ăn riêng. Ông Dàng dùng hai chữ “tinh tuyết” để nói về độ gian khó của nghề. Theo lời ông, hắn (cá vược) là loài tinh ranh nhất vùng Tam Giang, ví hắn như ví cọp, có khi 5, 6 người quần thảo đến lần thứ ba mới bắt được. Trước khi xuất thuyền, ngư vược tiến hành lễ cầu đảo, chủ thuyền mang nhang đèn lội xuống nước mà khấn xin. Các thành viên trong nhóm cấm kỵ trạo miệng chuyện bắt cá vì sợ “ngài thủy” quở phạt.

 

 


Ông Giàng giới thiệu lưới đánh bắt cá vược trên phá tam Giang


Mùa săn cá vược bắt đầu từ tháng 6 đến tháng 7 mỗi năm nếu trời thuận. Con nước càng mạnh, cá vào phá càng nhiều, hễ ai đi làm nghề gặp cá vược, họ đều tin về cho anh em hùm xám. Ai chứ rơi vào tay ông Dồn, ông Dàng, mọi con cá vược đều bị “khóa cứng” bởi những “miếng võ” của dân nhà nghề. Từ Ngư Mỹ Thạnh đến cửa Thuận là nơi đại ngư Tam Giang trú ngụ nhiều nhất. “Chạy thuyền tới lạch nước sâu, gặp vũng nước xoáy có bọt, đích thị gặp hang cá vược. Hang có đường kính cỡ 1m; hắn nằm quành đuôi như vua đang ngự ngơi. Mình buông lưới (mắt cỡ 25 li), một cọc cố định, một cọc vây quanh tạo thành vòng tròn có bán kính 50m. Anh em trước khi xuống nước uống vài chén rượu cho mạnh người rồi chia nhau chốt chặn. Con cá khôn, đụng lưới là hắn tìm đường khác, mình phải vây ví chừng nửa tiếng mới xong; con mạnh quẫy như súng, bắn tung tóe mặt nước, người không rành nghề có thể bị thương nặng mà chết. Mình ôm được hắn trong lưới phải cầm đầu lật ngửa bụng, sau đó bắt chéo hai tay kìm cá lại rồi kêu thêm người hỗ trợ. Bắt cá vược cần sức khỏe dẻo dai, người rành như tui bắt khoảng ba con là mệt vì mất sức dữ lắm. Có lần tui ví hai con, bắt được con thứ hai thì đuối hẳn, đưa cá lên thuyền, tui cùng nằm chẹp bên hắn luôn”, ông Dàng nhớ lại.

 

 

Với ông Dồn, những tháng ngày săn đuổi cá vượt là những tháng ngày vẫy vùng trên con nước Tam Giang. Thời mới giải phóng, tiếng tăm anh em ông nổi như cồn. Theo đuôi cọp nước, anh em ông hiếm khi đau ốm, đôi mắt càng tinh, đôi tay càng rắn rỏi. Kinh nghiệm sóng nước và bắt dấu cá vược khắp vùng chẳng ngư nào bằng. Con cá vược to nhất ông chinh phục được nặng gần 20kg. 60 năm gắn bó với nghề, ông đúc rút bài học cho con cháu: Đại ngư tinh quái lắm, tâm tính bất thường và hung dữ. Hắn thường mon men tới các miệng sáo kiếm mồi. Bộ lưới bắt cá có thể sử dụng 10-15 năm nhưng khi mô cũng bị hắn phá rách. Gặp con cá to, dùng hai tay thọc vào mang mà bắt; cá nhỏ hơn thì kìm vào người kẹp chặt, hắn hết quẫy đạp. Bắt cá nhiều thì lấy dây to bằng ngón chân cái, xâu mép cột lại…

 

 

3. Ngày trước, mỗi chuyến săn cá vược, thuyền bắt được 7, 8 con là chuyện thường, nếu trúng, mỗi mùa thu hoạch trên dưới 40 con. Nay có khi dong thuyền suốt, mấy ngày liền không có cá. Việc mưu sinh ngày càng khó khăn hơn, thi thoảng, hai anh em ông Dồn, ông Dàng đều đi làm nghề chung. Từ khi ông Dồn đổ bệnh, chỉ có ông Dàng và các con bám trụ với con cá vược trên Tam Giang. 9 người con trai và con rể ông Dàng đều có thể độc lập chinh phục ngư tinh, có khi, họ đưa cha theo cùng để ông chỉ dạy cho cách đoán định con nước, hướng cá bơi. “Chừ người ta có thể nuôi cá vược thương phẩm nhưng thịt cá vược tự nhiên vẫn ngon, thơm; đặc biệt, chả nhồi bao tử cá vược là món đặc sản ở vùng này. Tui sợ nghề sẽ thất truyền bởi Tam Giang mênh mông nhưng cũng có lúc thay đổi khó lường…” ông Dàng trầm ngâm.

 

 

 
Cá vược là một trong những đặc sản có tiếng ở phá Tam Giang, mắt xanh, mồm rộng, mang cứng và sắc. Thịt loại cá này chắc, thơm, ngọt, được chế biến thành nhiều món khác nhau. Giá dao động từ 60.000 đồng – 80.000 đồng/kg; thường được nhập cho các nhà hàng.Anh Hà Len, con rể ông Dàng, thế hệ thứ 4 làm ngư vược nói: Nghề này cần nhất là sức khỏe dẻo dai và kỹ năng “khóa” cá. Chỉ riêng bộ lưới săn cá hai lớp, bốn người mạnh khỏe mới mang nổi, rứa mà có khi cá vược vẫn đâm thủng lưới. Hắn tinh lắm, tìm đường chạy khắp, mình ví theo hụt hơi.
 

Nguồn:

Xem thêm chủ đề: nguoi hue, con nguoi hue,
ve may bay hue
ve may bay hue Tour du lịch Huế trong ngày giá chỉ 250,000 VNĐ Tour Hue di Bach Ma

Hoàng Gia Hotel

Hoàng Gia Hotel tọa lạc ngay trung tâm thành phố Huế, nằm trên đại lộ Hùng Vương

Hoàng Gia Hotel tọa lạc ngay trung tâm thành phố Huế, nằm trên đại lộ Hùng Vương

Khách sạn Hoàn Kiếm - Huế

Khách sạn Hoàn Kiếm - Huế. Tọa lạc ngay trung tâm thành phố với sân vườn thoáng mát

Khách sạn Hoàn Kiếm - Huế. Tọa lạc ngay trung tâm thành phố với sân vườn thoáng mát