Tư vấn du lịch Huế: Hotline: 0914.242.096 Mr Hòa

Người lưu giữ làn điệu hát Sắc bùa

( Chủ nhật 03/04/2011 | Lượt xem: 5966 )

Du Lịch Huế - Du Lịch Huế - Nằm cạnh bên dòng Ô Lâu hiền hòa, thơ mộng nơi bức tranh quê hương với cây đa, bến nước, sân đình... làng Phò Trạch, xã Phong Bình, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế được biết đến với những người dân hiền lành, tuy nghèo mà hiếu học.

Chính ở làng quê này, kho tàng những điệu hát múa dân gian độc đáo như hát Sắc bùa, hát Trò, múa Bông, hò Ô... vẫn được lưu giữ bởi những con người chân chất, “thất thập cổ lai hy” trong làng. Trong đó có một cụ già, cựu chiến binh vẫn say mê với những làn điệu dân ca quê hương. Cụ tên là Phạm Bá Diện, năm nay đã 88 tuổi, bước vào cái tuổi “xưa nay hiếm”. Sau bao năm cống hiến cho quân đội, bây giờ về già, niềm an ủi, niềm vui nhất của cụ là làm sống lại điệu “hát Sắc bùa” cua quê hương mình.

Cụ Diện đang kéo một làn điệu trong hát Sắc bùa.

Tuy tuổi đã cao nhưng phong thái của cụ thì vẫn còn minh mẫn lắm. Cụ lớn lên cùng với những điệu múa, những câu hát dân gian của làng quê mình nên âm thanh, điệu múa ấy đã thấm sâu vào máu thịt của cụ Diện. Cụ Diện kể: Hồi nhỏ, tôi từng đi theo gánh hát của làng để xem họ biểu diễn. Mấy mươi năm rồi nhưng hình ảnh của gánh hát làng quê nghèo ngày xưa vẫn còn như in trong trí nhớ của tôi... Không biết từ bao giờ, những âm thanh, vũ điệu của điệu hát này đã ăn sâu vào máu tôi rồi”. Nói xong cụ liền múa tay biểu diễn một bài trống mở đầu cho điệu hát Sắc bùa. Nhìn tay trống điêu luyện của cụ mới biết cụ đã dành hết tâm huyết của mình cho điệu hát này. Khi khoan thai, khi dồn dập, khi trầm, khi bổng... tiếng trống của cụ như làm sống lại điệu hát Sắc bùa đã từng bị lãng quên suốt gần mấy chục năm qua.

Cũng chính bởi niềm đam mê đó, cùng với tâm huyết để một món ăn tinh thần, một giá trị văn hóa của làng quê khỏi bị mai một mà cụ cùng với một người bạn nay đã khuất núi ngày đêm kỳ công chép lại nguyên bản 16 chương của điệu hát Sắc bùa làng Phò Trạch. Đây có thể xem là một báu vật của làng Phò Trạch cũng như của kho tàng văn hóa dân gian các làng quê Thừa Thiên Huế.

Hát Sắc bùa làng Phò Trạch thường được tổ chức theo định kỳ 12 năm một lần, vào dịp xuân về Tết đến. Đội hát được tập trung tập luyện từ cuối tháng Chạp và bắt đầu hát vào ngày 30 tết cho đến ngày 14 tháng Giêng. Những nhân vật chính của điệu hát dân gian này là Ông chánh Cai sắc, Ông phó cai sắc, Ông Tróc quỷ, Quỷ... Là một điệu hát dân gian mang nhiều yếu tố tâm linh nhưng mục đích mà hát Sắc bùa hướng đến vẫn là cầu cho vật thịnh, người lành, mưa thuận gió hòa, cuộc sống ấm no hạnh phúc. Có thể thấy rõ tư tưởng chủ đạo của hát Sắc bùa qua những câu cuối cùng của loại hình văn nghệ dân gian này:

“Đông qua xuân đến thật vui sao

Đến chiều 30 tết lễ dâng Nêu

Bàn thờ tiên tổ hương hoa thắm

Con cháu sum vầy đón xuân sang.

Đông qua xuân đến sắc bùa ơi

Tết đến thăm nhau xướng họa vui

Trẻ già cùng chúc nhau thêm tuổi

Đầu xuân mạnh khỏe ghé thăm nhau”...

Trải qua mấy mươi năm bị quên lãng, trong những năm gần đây, hát Sắc bùa làng Phò Trạch đã sống lại cùng với những lễ hội như Festival làng nghề ở Thành phố Huế hay lễ hội Hương xưa làng cổ ở làng cổ Phước Tích (huyện Phong Điền). Những nghệ nhân dân gian ở độ tuổi thất thập, bát thập như cụ Diện, cụ Thái, cụ Hy… chợt như trẻ ra cùng điệu hát quê hương mình khi biểu diễn cho nhân dân và du khách xem... Và cũng từ lâu rồi người dân nơi đây mới được thấy cụ Phạm Bá Diện đứng ra dạy múa dân gian cho các em học sinh trường Tiểu học Phò Trạch. 32 học sinh lớp 4 và lớp 5 là những đứa trẻ lớn lên ở làng quê nghèo bên dòng Ô Lâu được cụ Diện truyền lại những câu hát đậm đà chất dân ca và những điệu múa đặc sắc truyền từ đời này sang đời khác như múa Thiên hạ thái bình, múa Bát Dật... Chỉ trong vòng 2 tháng các em có thể thực hiện được những bài múa xếp chữ một cách khá thuần thục. Nhìn vào ánh mắt ngời sáng đầy thích thú của các em khi được một cụ ông dạy múa mới thấy được sức sống của những làn điệu dân ca truyền thống của làng quê Việt Nam nói chung và văn hóa Huế nói riêng vẫn luôn luôn chảy trong mỗi con người.

Cụ Diện đang dạy trống cho các cháu học sinh.

Chính quyền địa phương xã Phong Bình trong nhiều năm trở lại đây cũng rất tâm huyết và dành nhiều thời gian, vật chất cho việc bảo tồn, phát huy điệu hát độc đáo của quê hương mình. Bằng chứng là một số thanh niên trẻ trong làng có tâm huyết với điệu hát quê hương cũng đã được các cụ truyền lại một số giai điệu, vũ điệu của hát Sắc bùa. Ông Lê Phước Phú - Chủ tịch UBND xã Phong Bình cho biết: “Chúng tôi đã và đang làm hết sức trong việc bảo tồn làn điệu này, trong đó chúng tôi tập trung truyền đạt cho các em học sinh cấp 1, 2. Đồng thời chúng tôi cũng đang phối hợp tốt với Trường Trung cấp Văn hóa Nghệ thuật Huế để tập luyện và đưa hát Sắc bùa đi biểu diễn cho công chúng thưởng thức nét đặc sắc này. Nhưng ngân sách dành cho văn hóa mỗi năm của xã là 5 triệu, trong khi để tập luyện và biểu diễn hát Sắc bùa thì phải mất nhiều hơn thế...”.

Có lẽ việc những điệu hát múa dân gian của làng Phò Trạch vẫn còn đang được lưu giữ với những người tâm huyết như cụ Diện, cụ Thái là một điều may mắn lớn cho làng quê bên dòng Ô Lâu này. Nhưng thế hệ của các cụ đã quá già...

Box: Ước nguyện lớn nhất của cụ Phạm Bá Diện là trong số 32 cháu học sinh lớp 4, lớp 5 trường Tiểu học Phò Trạch mà Cụ đang truyền đạt làn điệu hát Sắc bùa không chỉ biết múa, hát một vài làn điệu mà phải biết đến cái gốc, cái tinh túy của kho báu văn hóa dân gian của làng. Rồi đây trong số các em đã được cụ Diện dạy hát, dạy múa dân gian có ai sẽ tiếp bước con đường của cụ.

Bài, ảnh: Lê Văn Sáu

Nguồn: QĐND Online

Xem thêm chủ đề: nguoi hue, con nguoi hue,
ve may bay hue
ve may bay hue Tour du lịch Huế trong ngày giá chỉ 250,000 VNĐ Tour Hue di Bach Ma

Hoàng Gia Hotel

Hoàng Gia Hotel tọa lạc ngay trung tâm thành phố Huế, nằm trên đại lộ Hùng Vương

Hoàng Gia Hotel tọa lạc ngay trung tâm thành phố Huế, nằm trên đại lộ Hùng Vương

Khách sạn Hoàn Kiếm - Huế

Khách sạn Hoàn Kiếm - Huế. Tọa lạc ngay trung tâm thành phố với sân vườn thoáng mát

Khách sạn Hoàn Kiếm - Huế. Tọa lạc ngay trung tâm thành phố với sân vườn thoáng mát