Tư vấn du lịch Huế: Hotline: 0914.242.096 Mr Hòa

"Báu vật sống" của người PaKô

( Thứ tư 11/05/2011 | Lượt xem: 5821 )

Du Lịch Huế - Trong cuộc hành trình tìm hiểu những sinh hoạt và tập tục của người PaKô - người anh em thứ 55 đang được lập hồ sơ công nhận ở huyện miền núi Thừa thiên-Huế mới đây, chúng tôi may mắn được gặp già làng Quỳnh Át. Già được mệnh danh là "báu vật sống" của người PaKô ở thôn Lê Triên, xã Hồng Trung, A Lưới.


 
 
 

Tay chiêng điêu luyện

Người trong làng nói già Quỳnh Át đã ngoài trăm tuổi. Nhưng già nói già không biết, chỉ nhớ già được sinh ra vào mùa lúa mới. Và đến nay già không còn nhớ mình đã sống qua bao mùa lúa mới nữa. Già kể mình say mê tiếng chiêng từ bé. Thời đó, mỗi khi làng mở lễ hội, già lại chạy theo cha để được nghe tiếng chiêng. Cha già cũng là một trong những người đánh chiêng hay nhất của cộng đồng PaKô thời ấy. 'Mình là người sáng dạ nên cha mình chỉ bày cho mấy ngày là mình đánh và thuộc hết các bài chiêng', già nói.

Sau khi được cha truyền nghề, già Quỳnh Át âm thầm tập luyện để rồi trong một lễ A Riêu - lễ hội lớn nhất của người PaKô, tương tự như lễ tảo mộ của người Kinh, già bất ngờ thay cha trình tấu những giai điệu chiêng làm ngỡ ngàng cả cộng đồng. Cha mất, già được người làng cử thay cha đánh chiêng trong những dịp lễ hội. 'Ngày trước khi còn trẻ, ngoài việc đánh chiêng cho lễ hội, già Quỳnh Át còn thường xuyên đại diện cho người PaKô đi thi đánh chiêng trong các dịp giao lưu văn hóa các dân tộc không chỉ ở Thừa Thiên - Huế mà còn đến tận Quảng Trị, Quảng Nam, và lần nào già cũng mang vinh quang về cho cộng đồng', ông Hồ Văn Hạnh, Bí thư Ðảng ủy xã Hồng Trung, nói thêm.

Chuyện một lúc, già Quỳnh Át đứng lên lấy ra một chiếc chiêng để 'biểu diễn'. Già vừa đánh chiêng vừa múa xoay tròn bên bếp lửa.  Dứt tiếng chiêng, mồ hôi lăn dài trên trán, già cười móm mém bảo: 'Mệt, già mệt lắm nhưng tiếng chiêng, tiếng khèn là báu vật của núi rừng phải gìn giữ, lâu cũng phải nổi chiêng, nổi khèn lên để đánh thức bản, làm vui cho bản và để con cháu còn học để biết thổi cái kèn Âng Krao, Âng  qoại... gọi bạn tình nữa chứ'.

Cộng đồng người PaKô ở huyện miền núi A Lưới hiện có hơn 18.000 người, nhưng khi muốn tìm hiểu về tiếng chiêng, một trong những nhạc cụ làm nên phần hồn cho các lễ hội, người ta lại đưa đi gặp một cụ già đã lãng đãng. Bao nhiêu năm nay, do cuộc sống khó khăn, người PaKô mải lo miếng cơm, manh áo nên không còn thời gian chú ý đến việc gìn giữ các giá trị văn hóa dân tộc, đặc biệt là tiếng chiêng. Bây giờ, người PaKô đánh được chiêng (chưa nói đến việc đánh đúng, đánh hay) chỉ đếm được trên đầu ngón tay.

Làm già làng lâu nhất

Người làng kể: 'Già làng Quỳnh Át vốn là con nhà khá giả, ngày trẻ già nổi tiếng khắp vùng không chỉ với tài đánh chiêng giỏi, mà còn hát rất hay. Tiếng chiêng già đánh ngân vang khắp cả núi rừng, tiếng Ântoong Atục (nhạc cụ gồm 3 thanh gỗ, một ống tre) của già xua đuổi hết những bầy thú dữ. Tiếng kèn Âng Krao, Âng qoại, Ti reel của già đắm hồn biết bao thiếu nữ...'.

Với uy tín và tài năng của mình, già Quỳnh Át được người dân bầu làm trưởng làng từ thời Pháp thuộc, và già làm cho đến... năm 2005 mới 'nghỉ hưu'. Theo ông Hồ Văn Hạnh, già Quỳnh Át là người PaKô làm trưởng làng lâu nhất từ trước tới nay.

Bây giờ, đã chân yếu tay run, nhưng già vẫn không quản công tổ chức dạy đánh chiêng cho các thanh niên trong làng vào những ngày đầu các tháng. Già nói: 'Những gì mình học được từ cha ông, mình sẽ truyền lại cho con của mình, người anh em của mình. Khó lắm nhưng mình sẽ dạy cho đến khi nào đánh được như mình mới thôi. Khó lắm nhưng phải cố mà giữ!'.

Tường Minh

Nguồn:

Xem thêm chủ đề: nguoi hue, con nguoi hue,
ve may bay hue
ve may bay hue Tour du lịch Huế trong ngày giá chỉ 250,000 VNĐ Tour Hue di Bach Ma

Hoàng Gia Hotel

Hoàng Gia Hotel tọa lạc ngay trung tâm thành phố Huế, nằm trên đại lộ Hùng Vương

Hoàng Gia Hotel tọa lạc ngay trung tâm thành phố Huế, nằm trên đại lộ Hùng Vương

Khách sạn Hoàn Kiếm - Huế

Khách sạn Hoàn Kiếm - Huế. Tọa lạc ngay trung tâm thành phố với sân vườn thoáng mát

Khách sạn Hoàn Kiếm - Huế. Tọa lạc ngay trung tâm thành phố với sân vườn thoáng mát