Tư vấn du lịch Huế: Hotline: 0914.242.096 Mr Hòa

Ổn định cuộc sống người dân vạn đò sông Hương

( Chủ nhật 08/07/2012 | Lượt xem: 1830 )

Du Lịch Huế - Ước mơ lên bờ của hơn sáu nghìn cư dân vạn đò trên sông Hương, TP Huế (Thừa Thiên - Huế) tự bao đời nay đã thành hiện thực.

tre em van do song huong, cu dan van do song huong hue

Họ không còn sống trong cảnh nơm nớp sợ hãi khi mùa mưa bão về, con cái được đến trường và thoát khỏi cảnh đông con, nghèo đói, bệnh tật... Cuộc di dân "lịch sử" này thể hiện sự quan tâm của Ðảng, Nhà nước, chính quyền địa phương cũng như nỗ lực của người dân. Vấn đề còn lại là tạo công ăn việc làm, nâng cao đời sống để người dân thật sự an cư ở môi trường mới.

Dân vạn đò trên sông Hương sống theo vạn (cụm dân cư), mỗi vạn làm một nghề khác nhau như đánh cá, khai thác cát sạn, lặn tìm cổ vật, làm mướn, đạp xích-lô, lượm chai bao, buôn bán... Trước năm 1975, TP Huế có gần 200 nghìn dân, trong đó có 11 vạn đò với gần 19 nghìn người cư trú trên hai nghìn chiếc đò từ Kim Long đến Bao Vinh. Ðến năm 2010, thành phố có hơn một nghìn hộ dân vạn đò với hơn sáu nghìn nhân khẩu sinh sống trên các con sông: sông Hương, sông An Cựu, Ðông Ba, Kẻ Vạn, Bạch Yến... Dường như xóm vạn đò nào cũng na ná nhau khi hầu hết đều nghèo, đông con và ốm đau, bệnh tật triền miên. Nhà của họ chính là những con thuyền rách nát, tạm bợ, chỉ bảy, tám mét vuông nhưng có khi cả mấy thế hệ cùng trú ngụ. Cuộc sống của họ bấp bênh, có gia đình hơn chục người mà chỉ trông chờ vào nghề đánh bắt cá, trong khi nghề này phụ thuộc vào thời tiết. Trẻ em cùng bố mẹ theo đuôi con cá, chẳng biết đến con chữ, trường lớp. Hàng trăm trẻ em vì gia đình quá nghèo phải rủ nhau từng đoàn lên bờ làm nghề ăn xin, bán vé số...

Chúng tôi về thôn Lại Tân, xã Phú Mậu (huyện Phú Vang), nơi có hơn 440 hộ với hơn 2.800 nhân khẩu là cư dân vạn đò TP Huế được đưa về tái định cư tại nơi ở mới. Trong đó, có 170 ngôi nhà liền kề do Nhà nước xây mới với diện tích 80 m2/nhà và 274 hộ nhận các lô đất và tiền hỗ trợ của Nhà nước để tự làm nhà, nhiều người đã có nhà hai tầng bề thế. Ông Nguyễn Cư, một người dân ở thôn Lại Tân cho biết: "Gia đình tui bốn đời lênh đênh ở đò trên sông Hương. Giờ được Nhà nước cấp gần 120 m2 đất, gia đình tui bán hai chiếc đò và vay mượn thêm để xây được nhà, chấm dứt gần 50 năm lênh đênh trên sông nước". Ðến nay, cái nghèo khó, ốm đau, bệnh tật đã qua. Cái ăn, cái ở đã được cải thiện hơn nhiều so với khi còn ở dưới đò. Theo Trưởng thôn Lại Tân Võ Văn Kèn, từ ngày định cư lên bờ, nhiều người đã mở một hàng nhỏ bán tạp hóa trước nhà. Còn mấy đứa nhỏ khi mùa mưa, mùa lụt tới không sợ gió, sợ nước, cha mẹ chúng giờ yên tâm kiếm gạo. Bà con rất phấn khởi khi được làm hộ khẩu, giấy khai sinh, giấy kết hôn nhanh, gọn. Thôn tổ chức lớp xóa mù chữ; mọi người thường xuyên thăm hỏi, hỗ trợ và động viên nhau cả về vật chất lẫn tinh thần đối với các hộ có đám cưới, đám tang. Các ban, ngành có chương trình đào tạo nghề cho nhân dân như nghề may, điện và nuôi cá lồng trên sông phù hợp với nguyện vọng của các hộ dân.

Tại khu định cư phường Phú Hậu (TP Huế), nơi có 170 căn hộ liền kề đã xây dựng mới và cấp thêm 264 lô đất cho dân tự xây; khu định cư phường Hương Sơ (TP Huế) được xây dựng 336 căn hộ liền kề và bố trí 206 căn hộ ở năm khu chung cư. Mỗi căn hộ chung cư trị giá 65 triệu đồng, TP Huế hỗ trợ 15 triệu đồng, còn 50 triệu đồng người dân được trả góp trong vòng 30 năm. Trường hợp các hộ dân nhận đất để tự xây dựng nhà thì được thành phố hỗ trợ 15 triệu đồng và cấp lô đất có diện tích 80 m2.

Dự án có tổng nguồn vốn đầu tư hơn 260 tỷ đồng, xây dựng ba khu tái định cư tập trung Phú Hậu, Hương Sơ và Phú Mậu với hơn 20 công trình. Các khu tái định cư này có đầy đủ hệ thống hạ tầng trường học, trạm y tế, nhằm tạo thuận lợi cho dân vạn đò đến nơi ở mới.

Chương trình tái định cư và ổn định cuộc sống dân vạn đò ở TP Huế được thực hiện từ năm 2009 đến nay với mục tiêu đưa hết toàn bộ 1.069 hộ với hơn sáu nghìn nhân khẩu lên bờ an cư lạc nghiệp. Ðến nay, dự án đã cơ bản hoàn thành và bố trí tái định cư cho 969 hộ vạn đò với gần 5.700 nhân khẩu, trong đó 713 căn hộ chung cư, nhà liền kề và 256 lô đất, chấm dứt tình trạng người dân vạn đò sống lênh đênh trên sông nước, hoàn thành công tác di dân vạn đò, theo đúng chủ trương của Ðảng, Nhà nước và nguyện vọng của người dân vạn đò. Chủ tịch UBND thành phố Huế Phan Trọng Vinh cho rằng: "Chủ trương của thành phố là tái định cư theo nhu cầu công việc cho nên hộ nào sinh sống bằng nghề sông nước thì đưa về tái định cư gần sông ở xã Phú Mậu (Phú Vang); những người sống bằng nghề buôn bán, đạp xích-lô, xe thồ... thì đưa về các vùng Hương Sơ và Phú Hậu trong thành phố để họ có cơ hội tiếp tục với nghề cũ".

Tái định cư cho dân vạn đò trên sông Hương là một trong những dự án lớn nhằm chấm dứt tình trạng nhếch nhác của các khu vạn đò trên sông ở Huế. Tuy nhiên, đằng sau niềm vui, phấn khởi khi được lên tái định cư vẫn còn nhiều gian khó. Ở các khu tái định cư vẫn còn tình trạng hai, ba cặp vợ chồng sống chung trong một căn hộ với 10 đến 15 nhân khẩu, có hộ hơn 20 nhân khẩu. Các hộ này chưa được cấp đất hoặc bố trí nhà chung cư nên họ trở lại sống dưới thuyền. Ông Nguyễn Văn Sim, một chủ hộ có đến 26 thành viên được bố trí về khu tái định cư Lại Tân, xã Phú Mậu. Khi lên bờ gia đình ông được mua hai lô đất. Ông cùng các con góp nhặt tất cả tiền bán đò, vay mượn thêm để dựng hai ngôi nhà. Tuy vậy, hai ngôi nhà cấp bốn không đủ chỗ sinh hoạt cho sáu cặp vợ chồng với hơn hai chục con người. Vậy là, anh Nguyễn Văn Bé, con trai đầu ông Sim phải nhường chỗ cho các em ở. Ban đầu, gia đình tám người của anh Bé tá túc trên chiếc đò, là phương tiện sinh sống bấy lâu dưới sông Hương. Gần đây, khi hay tin sắp tới các đò phải phá bỏ, vậy là anh dựng cái mui đò nép bên ngôi nhà của cha mình làm chỗ chui ra chui vào. Trưởng thôn Lại Tân Võ Văn Kèn cho hay: Hiện vẫn còn hơn 60 hộ dân chưa được cấp đất hay nhà chung cư cho nên họ phải sống dưới đò. Bởi lẽ, từ nhiều năm trước, lúc còn ở dưới đò, nhiều hộ có đông con, khi lớn đã lập gia đình, sinh con đẻ cái và họ sắm riêng một chiếc đò để sống, nhưng thành phố không cho tách hộ khẩu, khi tái định cư lên bờ họ phải "ăn theo" hộ khẩu của cha mẹ nên không được cấp đất xây nhà, dẫn đến tình trạng "nhà chật chội, người đông đúc".

Nhu cầu được tách hộ, mua thêm nhà đang là mong ước của nhiều gia đình tại các khu tái định cư. Song, để mua được một căn hộ mới, người dân phải trả trước 30% giá trị căn hộ, tương đương 39 triệu đồng. Ðây là số tiền lớn đối với các hộ dân cho nên đến nay một số hộ đã bốc thăm được mua nhà nhưng vẫn ở dưới thuyền do chưa có tiền nộp. Tổ trưởng dân phố khu tái định cư phường Phú Hậu Nguyễn Mãi cho biết: Nhà nước sẽ hỗ trợ 15 triệu đồng, khấu trừ vào giá trị nhà được giao, phần còn lại được trả góp trong vòng 30 năm, trong 10 năm đầu không tính lãi. Sau 10 năm, người dân trả theo lãi suất được quy định tại thời điểm còn nợ. Tuy nhiên, nhiều hộ vẫn chậm trả tiền do bà con thu nhập quá thấp, không đủ tiền lo cho cuộc sống hằng ngày.

Cuộc sống của nhiều hộ dân sau khi lên bờ vẫn còn nhiều khó khăn. Phần lớn họ làm những nghề có thu nhập thấp như đánh bắt cá trên sông, đạp xích-lô, xe thồ, làm thuê... Do đó, làm thế nào để bảo đảm cho các hộ dân nói trên không quay trở lại ở đò là một bài toán nan giải. Có những hộ gia đình phải di chuyển xa, thu nhập vốn đã thấp nay càng ít ỏi hơn vì chi phí đi lại. Ông Nguyễn Tuất, một người dân vạn đò sống tại tổ 15 khu vực năm, khu tái định cư Phú Hậu cho biết, hiện dân vạn đò vẫn phải kiếm sống bằng đủ nghề như hồi ở dưới đò, những lúc trời mưa gió không ai thuê đành phải ngồi nhà chơi. Từ năm 2009, TP Huế đã tổ chức nhiều lớp dạy nghề cho dân vạn đò nhưng họ không muốn học. Theo Trưởng phòng Lao động, Thương binh và Xã hội TP Huế Trương Ðình Hạnh, do trình độ học vấn người dân vạn đò còn thấp, không đáp ứng yêu cầu của các công việc đòi hỏi có trình độ chuyên môn. Việc đào tạo nghề khó khăn vì họ chỉ muốn học những nghề có thể làm ngay ra tiền, nếu mất thời gian nhiều thì không mấy mặn mà.

Mới đây, lãnh đạo TP Huế tổ chức các cuộc đối thoại với nhân dân tại các khu tái định cư vạn đò để giải quyết những vướng mắc. Trong đó, khó khăn lớn nhất là những hộ gia đình đông nhân khẩu, phải sống chung trong một căn hộ, mong muốn thành phố quan tâm bố trí thêm đất ở, nhà ở; đồng thời tạo điều kiện để các hộ vay vốn kinh doanh, sản xuất; đầu tư xây dựng công viên; hỗ trợ tiền tháo dỡ đò như thông báo của TP Huế trước đây.

Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế Nguyễn Văn Cao cho rằng, tái định cư dân vạn đò trên địa bàn TP Huế là quyết tâm của nhiều thế hệ lãnh đạo tỉnh. Ðến thời điểm này, tỉnh đã cơ bản hoàn thành việc định cư cho dân vạn đò, giải quyết căn bản vấn đề an sinh xã hội, làm cho sông Hương và các hệ thống sông trong TP Huế thông thoáng hơn, trả lại mỹ quan cho các dòng sông và cảnh quan di tích kinh thành Huế. Vấn đề đặt ra hiện nay là phải quản lý và tuyệt đối không để xảy ra tình trạng tái trở lại sinh sống trên đò; đồng thời thực hiện các chính sách đào tạo nghề, giải quyết việc làm, tạo sinh kế ổn định cho người dân.

Cuộc sống mới ở các khu tái định cư dân vạn đò đang dần được ổn định. Trẻ em được cắp sách đến trường, không còn cảnh lênh đênh trên sông nước theo con đò đi làm nghề cát sạn hay buông lưới đánh cá trên sông. Ðể thay đổi nếp sống cũ của hằng bao thế hệ cư dân vạn đò cần có thời gian. Với sự quan tâm của chính quyền các cấp, hy vọng cuộc sống của người dân nơi đây sẽ từng bước ổn định để vươn lên.

Theo NGUYỄN CÔNG HẬU

Nguồn: nhandan.org.vn

ve may bay hue
ve may bay hue Tour du lịch Huế trong ngày giá chỉ 250,000 VNĐ Tour Hue di Bach Ma

Hoàng Gia Hotel

Hoàng Gia Hotel tọa lạc ngay trung tâm thành phố Huế, nằm trên đại lộ Hùng Vương

Hoàng Gia Hotel tọa lạc ngay trung tâm thành phố Huế, nằm trên đại lộ Hùng Vương

Khách sạn Hoàn Kiếm - Huế

Khách sạn Hoàn Kiếm - Huế. Tọa lạc ngay trung tâm thành phố với sân vườn thoáng mát

Khách sạn Hoàn Kiếm - Huế. Tọa lạc ngay trung tâm thành phố với sân vườn thoáng mát