Tư vấn du lịch Huế: Hotline: 0914.242.096 Mr Hòa

Ai được tham gia vào đoàn du xuân của vua Đồng Khánh?

( Thứ tư 08/08/2012 | Lượt xem: 2650 )

Du Lịch Huế - Du xuân, chơi xuân đã trở thành một hoạt động không thể thiếu của người dân mỗi độ xuân về. Các bậc vua chúa, hoàng tộc dưới các triều đại phong kiến Việt Nam cũng không thể bỏ qua việc du xuân.

Đoạn giữa đoàn ngự đạo tại cuộc du xuân. Ảnh tư liệu  

Theo những nhà nghiên cứu Huế, sau ngày đầu năm mới thân tiến cung Diên Thọ, nơi ở của Hoàng thái hậu để mừng thọ quốc mẫu, thân hành đến làm lễ Tế hưởng tại các miếu thờ tổ tiên trong Ðại Nội như Triệu Miếu, Thái Miếu, Hưng Miếu, Thế Miếu… nhà vua thường đi thăm các bậc ân sư, đi lễ các chùa, viếng thăm lăng tẩm của tiên đế hay thực hiện các cuộc du xuân ra ngoài kinh thành để xem xét dân tình ăn Tết và hưởng xuân.

Vào thời nhà Lê đã có lệ vua ngư du xuân trong ngày đầu năm. Qua thời các vua đầu triều Nguyễn, không thấy sử sách nói đến sinh hoạt văn hóa cung đình này. Nhưng, đến thời Đồng Khánh (1886-1888) thì lại bắt đầu tổ chức cuộc lễ Du xuân. Nhà nghiên cứu văn hóa Huế Phan Thuận An gọi đây là “cuộc du xuân lịch sử”.

Có khá nhiều tài liệu bấy giờ đề cập đến sự kiện lịch sử này. Theo sách “Đại Nam thực lục” (Bản dịch của Viện Sử học, tập XXXVII, trang 101), chép lại khá chi tiết: “Buổi chiều hôm ấy [ngày mồng một Tết], vua giá ngự chơi xuân. Trước đây, Phó Đô thống [Prudhomme] trình bày rằng: Quí đại thần phụng mệnh quí quốc đến bảo hộ nước ta, từ bấy đến nay, tình nghĩa thân mật. duy vua, tôi chia cách, chưa đủ tỏ lòng tin nhau. Nay gặp Hoàng thượng nhân đầu xuân đi chơi, sĩ dân đều mừng vui tươi; quí đại thần xin đem hết quan quân và phường nhạc Pháp theo đi hộ giá, để tỏ sự tôn kính, và khiến nhân dân nước ta đều biết lòng thực của quí quốc bảo hộ”.

Các sách báo Pháp đương thời đã ghi chép khá đầy đủ về cuộc du xuân này. Nhà nghiên cứu Phan Thuận An qua tư liệu từ các sách báo thời Pháp, như Bulletin des Amis du Vieux Hué (hai bài), báo Figaro (1 bài tường thuật)…, kể lại: từ hôm 28 Tết, đã có những văn thư trao đổi qua lại giữa Tòa Sứ Pháp, Viện Cơ Mật và vua Đồng Khánh về việc tổ chức cuộc lễ Du xuân.

Theo chương trình thỏa thuận, đến ngày mồng một Tết năm Bính tuất (4/2/1886), vào lúc 2 giờ rưỡi chiều, vua Đồng Khánh từ điện Càn Thành ngự ra điện Cần Chánh. Đầu đoàn Ngự đạo là 2 con voi và 2 con ngựa. Kế đó là một ban quân nhạc và một đội lính Pháp. Thứ đến là một ban nhạc của triều đình, rồi các quan lại mang kiếm, những người cầm lọng, đồ nghi trượng, quạt vả, phất trần…Kiệu vua đi giữa đoàn Ngự đạo. Bên phải kiệu vua là Thiếu tướng Prudhomme và bên trái là Đại tá Brissaud, cả hai đều cưỡi ngựa. Ngay sau đó là những người thổi kèn “clarinette”, rồi đến các Hoàng thân, các vị Thượng thư, các quan chức Tòa Sứ, các sĩ quan Pháp, các hàng quan lại Nam triều, rồi đến nhiều người cần khí giới, cờ xí… Cuối đoàn Ngự đạo là 6 con voi và một đội lính Pháp

Sau 7 phát súng lệnh bắn ra trên Kỳ Đài, đoàn Ngự đạo đi ra khỏi Đại Nội. Ra khỏi Ngọ Môn, đoàn Ngự đạo rẽ trái, đi về phía Lục Bộ (theo đường Đinh Tiên Hoàng ngày nay), và ra ngoài Kinh Thành bằng cửa Đông Ba. Đoàn đi qua cầu Đông Ba, nhưng voi thì phải lội qua sông, vì cầu bấy giờ còn làm bằng gỗ. Đoàn đi ngang qua trước chùa Diệu Đế, rồi đổi hướng trở về bằng cầu Gia Hội để tiếp tục tiến lên phía cửa Thượng Tứ…

Vua ngồi trên kiệu sơn son thếp vàng do đội lính Loan giá gánh đi. Quanh kiệu mở thoáng để cho dân chúng nhìn thấy long nhan. Mọi thành viên trong đoàn đều mặc lễ phục, và mọi thứ, kể cả voi ngựa, đều được trang sức rực rỡ.

Để chào đón nhà vua, 21 phát đại bác được bắn ra từ một pháo thuyền đậu gần đó trên sông Hương. Một bữa tiệc đã được dọn sẵn để vua quan ăn uống vui vẻ. Đến lúc 5 giờ chiều thì buổi tiệc kết thúc. Đoàn Ngự đạo trở vào trong thành. Trên Kỳ Đài bắn 3 phát súng lệnh để báo hiệu cuộc lễ Du xuân đã hoàn tất.

Theo nhà nghiên cứu Phan Thuận An, từ buổi Du xuân của vua Đồng Khánh năm ấy, các thời vua kế tiếp sau đó là Thành Thái (1889-1907), Duy Tân (1907-1916) và Khải Định (1916-1925) đều có tổ chức những cuộc lễ Du xuân tương tự. Tuy nhiên, cuộc du xuân của vua Đồng Khánh được đánh gia mang nặng mà sắc chính trị hơn tính văn hóa truyền thống.

Xét dưới góc độ lịch sử, khi thất thủ kinh đô (5/7/1885), vua Hàm Nghi xuất bôn và phát động phong trào Cần Vương chống Pháp. Hơn 2 tháng sau, chính quyền thực dân đưa vua Đồng Khánh lên ngồi trên chiếc ngai vàng bỏ trống ở Huế. Bấy giờ, có dư luận lan truyền khắp kinh đô cho rằng vị vua 22 tuổi đó đang bị người Pháp giam lỏng trong Hoàng cung.

Để trấn an dư luận, Tướng Prudhomme đã “đạo diễn” ra cuộc Du xuân này nhằm thuyết phục dân Huế rằng nhà vua vẫn được tự do đi chơi thoải mái… Đây cũng là một sự kiện đánh dấu những ngày tháng đầu tiên của thời kỳ chủ quyền Việt Nam lọt vào tay Pháp sau khi kinh đô thất thủ – Nhà nghiên cứu Phan Thuận An, nói.

Nguồn: Xuân Tuyết

ve may bay hue
ve may bay hue Tour du lịch Huế trong ngày giá chỉ 250,000 VNĐ Tour Hue di Bach Ma

Hoàng Gia Hotel

Hoàng Gia Hotel tọa lạc ngay trung tâm thành phố Huế, nằm trên đại lộ Hùng Vương

Hoàng Gia Hotel tọa lạc ngay trung tâm thành phố Huế, nằm trên đại lộ Hùng Vương

Khách sạn Hoàn Kiếm - Huế

Khách sạn Hoàn Kiếm - Huế. Tọa lạc ngay trung tâm thành phố với sân vườn thoáng mát

Khách sạn Hoàn Kiếm - Huế. Tọa lạc ngay trung tâm thành phố với sân vườn thoáng mát