Tư vấn du lịch Huế: Hotline: 0914.242.096 Mr Hòa

Bảo đảm an toàn các hồ chứa nước tại miền trung

( Thứ năm 20/09/2012 | Lượt xem: 1487 )

Du Lịch Huế - Hệ thống hồ chứa nước ở khu vực miền trung xây dựng ngày càng nhiều; bước đầu đã góp phần rất lớn trong việc cấp nước cho sinh hoạt, sản xuất, phát điện và góp phần điều tiết lũ, giảm nhẹ thiên tai. Tuy nhiên, hiện nay, các hồ chứa nước tại đây tiềm ẩn nhiều sự cố, đe dọa đến tính mạng và tài sản của người dân vùng hạ du. Vấn đề bức bách đặt ra hiện nay là làm thế nào để bảo đảm an toàn các hồ chứa được chính quyền và người dân ở địa phương đang quan tâm, lo lắng...

 Gia cố đập chính hồ chứa nước Tả Trạch (Thừa Thiên - Huế) trước mùa mưa bão

Gia cố đập chính hồ chứa nước Tả Trạch (Thừa Thiên - Huế) trước mùa mưa bão.

Nhiều lợi ích và lắm... lo âu

Dải đất miền trung nước ta có đến hàng nghìn các hồ chứa nước thủy lợi, thủy điện lớn nhỏ. Qua thống kê, hầu hết các hồ chứa thủy lợi ở khu vực này được xây dựng từ những năm 70, 80 của thế kỷ trước. Hiện nay, có nhiều công trình đã xuống cấp, nhưng chưa đầu tư sửa chữa kịp thời, cho nên năng lực cấp nước đã giảm và tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn. Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN và PTNT) Quảng Nam, Võ Văn Ðiềm cho biết: Quảng Nam có đến 73 hồ chứa nước thủy lợi (với tổng dung tích hữu ích hơn 485 triệu m3), chưa kể gần 10 hồ chứa nước phục vụ thủy điện đã đưa vào vận hành. Hầu hết các hồ chứa nước phục vụ thủy lợi được xây dựng cách đây vài chục năm. Lúc đó, do nguồn vốn đầu tư có hạn; năng lực thiết kế, kỹ thuật thi công nhiều hạn chế và thiếu kinh phí duy tu, bảo dưỡng thường xuyên nên nhiều hồ bị xuống cấp, dễ gây mất an toàn. Mấy năm gần đây, do các công trình thủy điện xây dựng xong, đưa vào vận hành đã xảy ra nhiều "trục trặc" trong xả lũ, điều tiết nước đã gây tác hại không nhỏ môi trường và cuộc sống người dân ở vùng hạ du. Ðặc biệt, sự cố rò rỉ nước tại đập thủy điện Sông Tranh 2 và động đất xảy ra ở khu vực huyện Bắc Trà My đã làm cho chính quyền và người dân địa phương hoang mang lo lắng.

Tại tỉnh Thừa Thiên - Huế, qua khảo sát cho thấy, trên địa bàn tỉnh có hơn 50 hồ, đập chứa nước; trong đó có nhiều hồ  chứa nước phục vụ thủy lợi lớn như: hồ Truồi (55 triệu m3), Khe Ngang (15 triệu m3), Hòa Mỹ (10 triệu m3)... Ngoài ra, trên địa bàn còn có ba công trình thủy điện lớn đã đưa vào hoạt động, với công suất gần 300 MW. Trong đó, hai công trình thủy điện Bình Ðiền và Hương Ðiền đã đi vào vận hành từ nhiều năm qua, là hai đập lớn chắn đầu nguồn nhánh Hữu Trạch sông Hương và sông Bồ có tác dụng điều tiết rất quan trọng khi lũ về ở hạ du của TP Huế và các địa phương lân cận... Tuy nhiên, vấn đề cần quan tâm nhất hiện nay là các công trình thủy điện: Bình Ðiền và Hương Ðiền nằm gần khu dân cư, công trình lại mới xây dựng, cho nên quy trình vận hành liên hồ đến nay vẫn chưa thực hiện được. Tỉnh đã nhiều lần có văn bản kiến nghị lên các cơ quan chức năng ở Trung ương nhưng vẫn chưa được trả lời. Ðiều đáng nói nữa là, đối với hồ chứa nước phục vụ thủy điện Hương Ðiền (có tổng dung tích đến 820 triệu m3, dung tích hữu ích 350 triệu m3) nhưng không có dung tích phòng lũ. Bộ Công thương đã có quyết định phê duyệt phương án PCLB bảo đảm an toàn đập trong mùa mưa lũ năm nay tại công trình này, nhưng trong quy trình vận hành không đề cập dung tích phòng lũ. Ðiều này dẫn đến việc điều tiết nước rất khó và sẽ có nguy cơ mất an toàn hồ chứa cũng như việc phòng, chống lũ cho vùng hạ du khi hồ chứa xả lũ hoặc gặp sự cố trong mùa mưa bão.

Giám đốc Sở NN và PTNT Phú Yên Biện Minh Tâm cho biết: Trên địa bàn tỉnh hiện có 41 hồ chứa nước phục vụ thủy lợi và hai hồ chứa nước phục vụ thủy điện (với tổng dung tích khoảng 814,5 triệu m3 nước) phục vụ tưới cho hơn 5.900 ha đất canh tác... Cũng giống như hàng loạt hồ chứa nước ở miền trung, phần lớn các hồ chứa nước ở Phú Yên được xây dựng từ lâu, qua nhiều năm vận hành khai thác một số hồ chứa nước hư hỏng, xuống cấp. Phần lớn những công trình hồ chứa nước trên địa bàn tỉnh nhỏ, xả lũ bằng hình thức tràn tự do; việc quản lý, khai thác, vận hành... không có quy trình. Ðáng lưu ý là hồ chứa nước Phú Xuân (dung tích khoảng 12 triệu m3) khi thực hiện xả lũ đã gây xói lở dần về phía tuyến kênh chính, lâu dài có thể ảnh hưởng đến chân đập đất và kênh chính. Hiện hồ chứa nước Phú Xuân mái thượng lưu đập, hệ thống thoát nước hạ lưu, cống lấy nước, đường quản lý, nhà quản lý công trình đầu mối bị xuống cấp; vai hữu tràn xả lũ bị rò rỉ, hạ lưu tràn xả lũ bị xói lở nghiêm trọng. Hay như hồ chứa nước Ðồng Tròn, sân thượng lưu tiếp giáp với cửa tràn bị lún (từ 0,8 đến 1m), gây sụt lún lớp đá xây trên mặt công trình...

Ðâu là giải pháp an toàn

Trước thực trạng xuống cấp của các hồ chứa nước, những năm gần đây, các địa phương ở khu vực miền trung đã tranh thủ nguồn vốn từ nhiều kênh, tập trung đầu tư cho việc sửa chữa, nâng cấp các hồ chứa nước thủy lợi. Bằng nguồn vốn trái phiếu Chính phủ, từ năm 2009 đến nay, tỉnh Phú Yên đã đầu tư hàng trăm tỷ đồng sửa chữa, nâng cấp một số hồ như, hồ Bà Mẫu (Tuy An); hồ Suối Bùn; nối dài tràn xả lũ hồ chứa nước Ba Võ (Sơn Hòa); sửa chữa tràn xả lũ, mái bảo vệ hạ lưu đập đất, cống lấy nước, đường quản lý hồ chứa nước Hóc Răm (Tây Hòa) và một số công trình thủy lợi khác như: Tân Lập (Sông Hinh), Ðồng Khôn, Hòn Dinh (Ðông Hòa), Giếng Tiên và Cây Da 1 (Sơn Hòa)... Sau khi được đầu tư nâng cấp, phần lớn các công trình bảo đảm an toàn tích nước đạt dung tích thiết kế, chủ động công tác điều tiết nước trong mùa mưa, an toàn công trình đầu mối và tính mạng người dân ở vùng hạ du.

Ở tỉnh Quảng Nam, những năm gần đây, do hàng loạt hồ chứa nước thủy lợi xuống cấp, lại thêm việc phát triển thủy điện ồ ạt đã làm cho chính quyền và người dân ở vùng hạ du lo lắng về tình trạng "lũ kép" và nguy cơ mất an toàn từ các hồ chứa nước. Trước tình trạng đó, ngoài việc rà soát hủy bỏ nhiều dự án thủy điện có nguy cơ phá hoại môi trường, tính mạng người dân, tỉnh đã đầu tư sửa chữa, nâng cấp hàng chục hồ chứa nước thủy lợi. Từ năm 2008 đến nay, bằng nguồn vốn trái phiếu Chính phủ, ODA và ngân sách Trung ương, tỉnh đã đầu tư nâng cấp tám hồ chứa nước lớn, với tổng kinh phí 216 tỷ đồng. Trong đó, riêng việc đầu tư sửa chữa, nâng cấp các công trình đầu mối tại hồ chứa nước Phú Ninh (hồ lớn nhất tỉnh, có dung tích 344 triệu m3 nước) với kinh phí lên đến 54 tỷ đồng. Nhờ đầu tư nâng cấp kịp thời, cho nên hiện nay các công trình hồ chứa nước lớn của tỉnh không chỉ bảo đảm an toàn trong vận hành, mà còn góp phần nâng diện tích tưới chủ động trên địa bàn lên hơn 25 nghìn ha.

Theo Phó Giám đốc Sở NN và PTNT Thừa Thiên - Huế Trần Kim Thành, những năm qua, nhờ đầu tư tu bổ, nâng cấp thường xuyên nên các công trình thủy lợi và thủy điện lớn trên địa bàn đã và đang phát huy hiệu quả về kinh tế, góp phần giảm thiểu lũ lụt. Các đơn vị đã quản lý vận hành tuân thủ nghiêm ngặt về an toàn hồ, đập và tràn xả lũ. Vì vậy, lũ vùng hạ lưu đã được kiểm soát, không có "lũ chồng lên lũ" như một số địa phương khác trong khu vực. Trong mùa lũ năm 2010 và 2011, công tác giám sát điều hành của các cơ quan quản lý nhà nước đối với chủ đập về thực hiện quy trình vận hành hai hồ chứa nước phục vụ thủy điện Bình Ðiền và Hương Ðiền đã được thực hiện nghiêm túc. Trước khi mùa mưa bão năm nay, UBND tỉnh đã chỉ đạo Ban Chỉ huy Phòng, chống lụt bão và tìm kiếm cứu nạn (PCLB - TKCN) tỉnh và các chủ hồ phối hợp các địa phương tổ chức kiểm tra, đánh giá mức độ an toàn các hồ chứa nước trên địa bàn. Ðối với hồ chứa nước thủy lợi, Ban Chỉ huy PCLB-TKCN tỉnh cùng các chủ đập đã trang bị hàng chục nghìn bao tải, rọ sắt; hơn hai nghìn m3 đá hộc và gần 10 nghìn m2 vải lọc... để ứng phó khi có sự cố xảy ra.

Tuy nhiên, theo Chánh Văn phòng Ban Chỉ huy PCLB-TKCN tỉnh Quảng Nam Nguyễn Minh Tuấn: Hiện nay, nhiều công trình thủy điện lớn ở miền trung đã đưa vào vận hành, nhưng dung tích phòng lũ quá nhỏ. Vì thế, khi đến mùa lũ, mưa lớn và kéo dài, các chủ hồ đành "bó tay" trong việc cắt lũ; nên nước mưa chảy tự do; thậm chí nhiều khi do quy trình tích, xả nước không linh hoạt với diễn biến của thời tiết đã dẫn đến tình trạng "lũ kép" làm cho vùng hạ du ngập sâu trong biển nước, gây hậu quả nặng nề về tài sản và tính mạng người dân. Do vậy, để bảo đảm an toàn các hồ chứa nước, ngoài việc tăng cường công tác quản lý, thực hiện vận hành khoa học, hằng năm, cần quan tâm dành một khoản kinh phí thích đáng cho việc đầu tư sửa chữa, nâng cấp các hồ chứa nước thủy lợi nhằm vừa nâng cao hiệu quả công trình, tăng diện tích tưới cho cây trồng vừa bảo đảm an toàn trong quá trình vận hành và tính mạng, tài sản của người dân vùng hạ du.

Còn đối với các công trình thủy điện, ý kiến nhiều lãnh đạo ở các tỉnh cho rằng, các cơ quan chức năng cần thận trọng, tính toán kỹ lưỡng trước khi quyết định đầu tư. Riêng đối với những hồ đã khởi công xây dựng, đưa vào vận hành, các chủ hồ cần phải tuân thủ đúng quy trình vận hành liên hồ của Chính phủ đã phê duyệt, xây dựng ngay bản đồ ngập lụt cho vùng hạ du; khắc phục những hạn chế xảy ra trong công tác quản lý, vận hành, khai thác trong thời gian qua. Mặt khác, Bộ NN và PTNT và các bộ liên quan cùng các địa phương cần nhanh chóng khắc phục những yếu kém, bất cập, thực hiện các giải pháp nâng cao năng lực các chủ đầu tư, đào tạo nghiệp vụ quản lý vận hành cho lực lượng quản lý hồ chứa nước. Ðồng thời kiện toàn hệ thống tổ chức và các trang thiết bị giám sát ở các hồ chứa nước; tổ chức tập huấn, nâng cao năng lực trình độ cho cán bộ làm công tác quản lý hồ chứa nước; tuyên truyền cho nhân dân trong vùng hưởng lợi của công trình nắm được tầm quan trọng của công tác bảo đảm an toàn hồ chứa nước.

Trước mắt, đối với các hồ có nguy cơ mất an toàn phải chuẩn bị đủ vật tư, phương tiện, lực lượng, có phương án xử lý kịp thời khi sự cố xảy ra. Riêng các hồ đang sửa chữa, nâng cấp phải thực hiện đúng tiến độ thi công vượt lũ, bảo đảm an toàn cho công trình và cư dân vùng hạ lưu. Theo ông Tuấn, các chủ hồ chứa nước phục vụ thủy điện không nên tích nước đầy vào đầu và giữa mùa mưa, mà chỉ nên tích nước sau ngày 15-12 hằng năm để tăng dung tích phòng lũ nhằm góp phần cắt lũ cho vùng hạ lưu khi có lũ lớn. Ðồng thời mỗi địa phương cần có một cơ quan điều phối theo dõi giám sát quy trình vận liên hồ chứa nước. Có như thế mới bảo đảm bền vững cho các hồ, khắc phục được tình trạng "lũ kép" và giảm được thiệt hại cho vùng hạ du.

Theo bài và ảnh: NGUYÊN KẾ HẬU

Nguồn: Nhandan.org.vn

ve may bay hue
ve may bay hue Tour du lịch Huế trong ngày giá chỉ 250,000 VNĐ Tour Hue di Bach Ma

Hoàng Gia Hotel

Hoàng Gia Hotel tọa lạc ngay trung tâm thành phố Huế, nằm trên đại lộ Hùng Vương

Hoàng Gia Hotel tọa lạc ngay trung tâm thành phố Huế, nằm trên đại lộ Hùng Vương

Khách sạn Hoàn Kiếm - Huế

Khách sạn Hoàn Kiếm - Huế. Tọa lạc ngay trung tâm thành phố với sân vườn thoáng mát

Khách sạn Hoàn Kiếm - Huế. Tọa lạc ngay trung tâm thành phố với sân vườn thoáng mát