Tư vấn du lịch Huế: Hotline: 0914.242.096 Mr Hòa

Chuyện xe thồ xứ Huế

( Thứ tư 02/01/2013 | Lượt xem: 1521 )

Du Lịch Huế - Tưởng như cái nghề xe thồ thì mạnh ai nấy chạy, khách ai nấy bắt, thế nhưng khi nghe mấy anh xe thồ xứ Huế kể, chúng tôi mới biết, xe thồ cũng có những quy tắc riêng để ổn định và phát triển.

Luật bất thành văn

Xã hội ngày một phát triển, các loại phương tiện công cộng như xe buýt, taxi ngày càng chiếm vai trò quan trọng trong việc đi lại của con người. Tuy vậy, tại Huế, xe thồ - một loại hình giao thông tồn tại từ lâu đời vẫn thể hiện được sự cần thiết, quan trọng của mình trong đời sống của con người.

Xe thồ ở mảnh đất cố kinh hoạt động theo hai hình thức chủ yếu là thành lập các nghiệp đoàn xe thồ tự quản và hoạt động tự do, không có sự quản lý. Là một trung tâm du lịch lớn của miền Trung và cả nước nên hầu hết những người chạy xe thồ đều thành lập các nghiệp đoàn để dễ dàng trong việc quản lý và đưa đón khách. Theo tìm hiểu của chúng tôi, hiện nay Huế có 3 nghiệp đoàn xe thồ lớn tập trung ở Ga Huế, Bến xe phía Bắc và Bến xe phía Nam.

Chuyện xe thồ xứ Huế 1

Vừa chờ tàu đón khách, vừa tranh thủ lót dạ bằng ổ bánh mỳ.        Ánh: Ánh Nguyên

Lân la bắt chuyện với anh Nguyễn Hải, thành viên Nghiệp đoàn xe thồ Bến xe phía Nam, chúng tôi được anh cho biết khá nhiều chuyện thú vị về nghề xe thồ ở đây. Theo anh Hải thì xe thồ cũng có những luật lệ nghiêm ngặt do nghiệp đoàn lập ra để bảo đảm cho sự ổn định, không xung đột khi chạy nghề. Chúng tôi được biết, tại Bến xe phía Nam có tới 102 người đang làm nghề xe thồ tại đây và được phân chia theo ca làm việc. Theo đó, ca ngày là từ 6 giờ sáng cho đến 6 giờ tối do 80 người phụ trách, còn ca tối từ 6 giờ tối đến 6 giờ sáng hôm sau, các thành viên trong tổ luân phiên nhau làm ca. Có một điều ngạc nhiên mà chúng tôi được biết khi tìm hiểu về nghề xe thồ tại Huế là khách của ai là người đó chạy, tuy nhiên khi khách đến thuê chở thì người phiên sau, ca sau phải nhường cho người ca trước chạy, nếu người ca trước không chạy thì người ca sau mới được chạy. Không chỉ quy định về giờ giấc, ca làm việc mà nghiệp đoàn xe thồ còn quy định cả không gian làm việc, ranh giới làm việc. Anh Hải cho biết: “Trong khuôn khổ xung quanh và trong bến xe được phân ra 3 địa điểm chờ khách, một nhóm đứng ngoài trời cách bến xe chừng 20m, gọi là nhóm Mưa bụi, nhóm thứ hai là nhóm Cây xăng nằm sát cây xăng cạnh bến xe và nhóm thứ ba là nhóm Bến xe trực ngay ở trước bến xe”, vừa nói anh Hải vừa đưa tay chỉ cho chúng tôi từng khu vực một mà mỗi khu vực chỉ cách nhau chừng 20 - 25m đất. Cũng như phân theo thời gian, phân theo không gian cũng có sự thay ca, đổi phiên để không ai đứng ngoài trời mãi, cũng không ai đứng trong bến xe mãi. Để minh chứng cho những gì mà anh Hải nói với chúng tôi, anh Vân - một người trong nghiệp đoàn xe thồ dẫn chúng tôi đi vào trong khu vực thường xuyên hội họp của nghiệp đoàn, anh Vân vừa nói vừa chỉ tay vào tấm bảng đen chi chít những dòng chữ nguệch ngoạc điền tên, thời gian, địa điểm trực đón khách của nghiệp đoàn xe thồ ở Bến xe phía Nam. Trên đó cũng ghi rõ tên anh Vân và anh Hải, ngày hôm nay cả hai anh đều làm ca ngày. “Đó các chú xem đi, đây là “lịch công tác” của bọn tui đó, quy định rõ ràng lắm” - anh Vân vừa nói vừa cười.

Dừng câu chuyện với mấy anh xe thồ ở Bến xe phía Nam, chúng tôi lại vội vã tìm lên Ga Huế để nghe những người làm nghề xe thồ ở Ga Huế nói thêm về nghề. “Đói lắm, đói lắm, khi sáng tới chừ chưa được đồng mô hết, nghề xe thồ thời ni khổ lắm, khách toàn đi taxi thôi, mấy chú nên đi tìm mấy anh taxi mà viết” - vừa lên tới ga chúng tôi đã được nghe anh Hồng “đen” than thở về nghề. Sau một chút than thở, anh Hồng cho chúng tôi biết, đã vào nghiệp đoàn là phải tuân theo quy định của nghiệp đoàn, giá cả không được lấy quá đắt mà phải theo quy định. Ai bị phát hiện “chặt chém” khách thì sẽ bị phạt nặng lắm, thậm chí bị đuổi ra khỏi nghiệp đoàn vì làm mất uy tín của nghiệp đoàn. Cũng theo anh Hồng, nghiệp đoàn có ban bệ đàng hoàng bao gồm chủ tịch, hai phó chủ tịch, hai thanh tra điều hành và cắt phiên trực khách cho anh em chạy xe. “Chủ tịch và phó chủ tịch cũng đều là người chạy xe như bọn tui cả thôi, nhưng được bọn tui bầu lên giúp anh em ổn định công việc, không có lương thưởng gì mô” - anh Dũng thuộc Nghiệp đoàn xe thồ Ga Huế cho chúng tôi biết.

Chuyện xe thồ xứ Huế 2

Biển ranh giới khu vực hoạt động của nghiệp đoàn.

Tìm gặp anh Văn Đãi, Chủ tịch Nghiệp đoàn xe thồ Ga Huế, chúng tôi được anh cho biết thêm, ở Ga Huế hiện nay có hơn 120 người làm nghề, thuộc sự quản lý của nghiệp đoàn, hằng ngày làm việc, tuân thủ giờ giấc của nghiệp đoàn đề ra. Ở ga Huế, phiên ngày từ 8 giờ sáng cho tới 6 giờ tối, phiên đêm từ 6 giờ tối đến 8 giờ sáng hôm sau. Không gian được quy định chặt chẽ, để tránh những người xe thồ không thuộc nghiệp đoàn đi vào và hoạt động. Cũng theo anh Đãi, thì mỗi tuần, mỗi tháng nghiệp đoàn có hội họp, có đóng quỹ hoạt động, mỗi người khoảng 20.000 đồng để phục vụ cho việc thăm hỏi anh em trong đoàn khi bị ốm đau, bệnh tật, giúp đỡ ai có hoàn cảnh éo le, khó khăn và phục vụ lễ tết, hội họp.

Hướng dẫn viên kiêm trật tự viên

Ngoài việc chạy xe thồ để kiếm sống thì các anh xe thồ thuộc các nghiệp đoàn còn là một hướng dẫn viên đắc lực cho du khách khi đến Huế. Giờ giấc các chuyến xe, chuyến tàu đều được các anh thuộc làu. Ngồi trò chuyện với anh Tùng trước Bến xe phía Nam, anh đã đọc cho tôi nghe những chuyến xe sẽ ra bến, vào bến trong đêm nay: “12h30 có 2 chuyến Hoàng Long đi vô, 1h30 có 1 chuyến Quy  Nhơn (Bình Định - người viết) đi ra. 4h30 có thêm 1 chuyến Quy Nhơn đi ra  nữa...”  - anh Tùng đọc vanh vách. Anh nói: “Biết lịch xe, ngoài việc mình đón khách kiếm sống, thì nhiều khi còn nói cho người đi bắt xe họ biết mà chờ xe kẻo tội”. Cũng như anh Tùng, anh Sang thuộc Nghiệp đoàn xe thồ Ga Huế cũng nắm rõ mồn một lịch trình các chuyến tàu, từ SE, SQ, TN... tại Ga Huế. Theo anh Sang, tất cả mọi thành viên trong nghiệp đoàn đều nắm được lịch tàu để chở khách và hướng dẫn cho khách du lịch khi đến Huế.

Đáng khâm phục nhất là tổ xe thồ tự quản tại khu vực Đại Nội Huế, việc tiếp xúc thường xuyên với khách nước ngoài, chở họ đi thăm thú Huế mà các anh đã tích lũy cho mình được một vốn ngoại ngữ khá dồi dào. Chính các anh là những hướng dẫn viên, phiên dịch viên nghiệp dư quảng bá, giới thiệu về Huế cho các du khách nhanh chóng nhất, hiệu quả nhất.

Trong quá trình hành nghề, những người chạy xe thồ còn góp phần không nhỏ trong việc giữ gìn an ninh, trật tự tại nơi mình quản lý. Bến xe, nhà ga là nơi khá phức tạp với các tệ nạn xã hội như móc túi, ăn cắp, gây gổ mất trật tự, vì vậy trong khi trực đón khách, các anh kiêm luôn việc theo dõi tình hình trật tự. Anh Hải - Nghiệp đoàn xe thồ Bến xe phía Nam chia sẻ: “Ở đây, người đông lắm nên tình trạng mất cắp hay diễn ra, tuy nhiên anh em trong nghiệp đoàn theo dõi nên khi phát hiện kẻ xấu là báo cho bảo vệ liền. Rồi tình trạng hành khách xuống bến, do mệt mỏi hay để quên đồ, vật dụng cá nhân, bọn tui hay chú ý nên nhặt được hết và đem trả ngay cho khách. Nếu khách đi rồi thì đem lại cho bảo vệ chờ khách quay lại”. Anh Hải cũng kể cho chúng tôi nghe những lần bắt kẻ cắp, đánh tráo hành lý của khách mà các anh phát hiện được, thậm chí cả chuyện có lần khách bỏ lại túi cơm thừa, một anh trong nghiệp đoàn trông thấy, tưởng khách bỏ quên vội lấy mang ra cho khách, đến khi khách nói túi cơm thừa nên khách bỏ lại anh mới biết trong túi là cơm...

Hiền như xe thồ Huế

Nói là một nghề kiếm sống nhưng thu nhập từ chạy xe thồ rất bấp bênh. “Trước đây thì nghề xe thồ còn đỡ, giờ thì khó khăn lắm, có ngày được một hai trăm, có ngày không có đồng nào, thậm chí là lỗ tiền xăng vì gặp phải khách đi quỵt” -  anh Tân thuộc Nghiệp đoàn Ga Huế chia sẻ với chúng tôi.

Chuyện xe thồ xứ Huế 3

Những phút giây thảnh thơi của anh Hồng, một thành viên tổ xe thồ ở Ga Huế.

Làm nghề xe thồ nhiều khi cũng gian truân, nguy hiểm, những chuyến chở khách ban đêm về các nơi xa luôn khiến các anh cảm thấy lo lắng, nhưng vì miếng cơm, manh áo nên đành phải liều. Theo lời các anh kể, đã có nhiều người chở khách, đã bị khách sát hại để cướp xe, cướp điện thoại. “Mỗi khi dắt xe ra khỏi nhà làm phiên đêm là vợ con lo lắm, nhưng vì mưu sinh nên cứ nói cứng và cười ha ha với vợ để cho cổ yên lòng rứa thôi chứ bọn tui cũng sợ lắm” - anh Hải tâm sự. Nhiều khi chở khách, chạy 50 - 60 cây số, đến nơi khách bảo không có tiền, xin xỏ, thế là đành cho qua, không dám đòi, không nạt nộ, chửi bới vì sợ đó là du côn, nghiện ngập. Như thế mới có chuyện ở Huế “xe thồ sợ khách chứ khách không sợ xe thồ”.

Sau khi trò chuyện với các anh, chúng tôi thiết nghĩ cái nghề nào trong xã hội này cũng đều có những niềm vui, sự cao quý xen lẫn những vất vả, khó nhọc. Nghề nào cũng cao quý, con người làm nghề nào cũng cao quý và đằng sau đó là cả một bầu trời thú vị nếu ta chịu nhìn nhận và khám phá.

Theo Phóng sự của Hồ Ánh Nguyên

Nguồn: Tưởng như cái nghề x

ve may bay hue
ve may bay hue Tour du lịch Huế trong ngày giá chỉ 250,000 VNĐ Tour Hue di Bach Ma

Hoàng Gia Hotel

Hoàng Gia Hotel tọa lạc ngay trung tâm thành phố Huế, nằm trên đại lộ Hùng Vương

Hoàng Gia Hotel tọa lạc ngay trung tâm thành phố Huế, nằm trên đại lộ Hùng Vương

Khách sạn Hoàn Kiếm - Huế

Khách sạn Hoàn Kiếm - Huế. Tọa lạc ngay trung tâm thành phố với sân vườn thoáng mát

Khách sạn Hoàn Kiếm - Huế. Tọa lạc ngay trung tâm thành phố với sân vườn thoáng mát